{"id":62341,"date":"2020-07-19T09:51:20","date_gmt":"2020-07-19T09:51:20","guid":{"rendered":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/?p=62341"},"modified":"2020-07-19T09:51:20","modified_gmt":"2020-07-19T09:51:20","slug":"jeta-pas-covid-19-pergatituni-per-pasojat-asgje-nuk-do-te-jete-me-si-me-pare","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/jeta-pas-covid-19-pergatituni-per-pasojat-asgje-nuk-do-te-jete-me-si-me-pare\/","title":{"rendered":"Jeta pas COVID-19: P\u00ebrgatituni p\u00ebr pasojat, asgj\u00eb nuk do t\u00eb jet\u00eb m\u00eb si m\u00eb par\u00eb"},"content":{"rendered":"<p>COVID-19 nuk do t\u00eb largohet, t\u00eb pakt\u00ebn p\u00ebr nj\u00ebfar\u00eb kohe.<\/p>\n<p>Njer\u00ebzit e rrezikuar do t\u00eb ken\u00eb frik\u00eb t\u00eb dalin jasht\u00eb, do t\u00eb tkurrin konsumin, bizneset nga ana e tyre do t\u00eb vuajn\u00eb pasojat e k\u00ebsaj sjelljeje dhe ekonomia do t\u00eb mbetet n\u00ebn potencial, edhe t\u00eb pakt\u00ebn n\u00eb nj\u00eb afat t\u00eb mes\u00ebm.<\/p>\n<p>Asgj\u00eb nuk do t\u00eb jet\u00eb m\u00eb si m\u00eb par\u00eb.<\/p>\n<p>Askush nuk mund ta thot\u00eb se sa do t\u00eb zgjas\u00eb ky normalitet i ri, por nj\u00eb gj\u00eb \u00ebsht\u00eb e sigurt: shum\u00eb gj\u00ebra kan\u00eb ndryshuar.<\/p>\n<p>Psikologjia e njer\u00ebzve po p\u00ebrshtatet.<\/p>\n<p>N\u00eb periudha t\u00eb pasigurta, kur s\u00eb ardhmes nuk i dihet dhe kur shum\u00ebkush mund t\u00eb ket\u00eb humbur apo rrezikon t\u00eb largohet nga puna, ata tentojn\u00eb t\u00eb kursejn\u00eb dhe t\u00eb shpenzojn\u00eb vet\u00ebm p\u00ebr produktet e domosdoshme.<\/p>\n<p>Nj\u00eb sondazh i fundit gjeti se 59% e tyre nuk planifikojn\u00eb t\u00eb shkojn\u00eb me pushime, pjesa m\u00eb e madhe e t\u00eb cil\u00ebve p\u00ebr faktin e thjesht\u00eb se nuk e p\u00ebrballojn\u00eb dot.<\/p>\n<p>Me shtetet q\u00eb vijojn\u00eb t\u00eb jen\u00eb t\u00eb mbyllura n\u00eb guask\u00ebn e tyre, p\u00ebr t\u2019u mbrojtur nga infeksioni q\u00eb nuk po i vjen fundi, shpresa se turizmi do t\u00eb rigjall\u00ebronte sadopak ekonomin\u00eb, sa vjen e po zbehet.<\/p>\n<p>K\u00ebrkesa p\u00ebr distancim fizik ka zhb\u00ebr\u00eb shum\u00eb aktivitete q\u00eb n\u00eb periudh\u00ebn e ver\u00ebs zgjonin konsumin, si festat, dasmat, klubet e nat\u00ebs etj.<\/p>\n<p>Vjeshta sjell edhe m\u00eb shum\u00eb dilema, pasi infeksioni i shoq\u00ebruar me viroza t\u00eb tjera mund t\u00eb b\u00ebhet edhe m\u00eb i eg\u00ebr.<\/p>\n<p>P\u00ebrvoja e k\u00ebtyre muajve ka treguar se, n\u00ebse ka nj\u00eb gj\u00eb q\u00eb m\u00ebsuam nga virusi \u00ebsht\u00eb fakti i vet\u00ebm se ai \u00ebsht\u00eb i paparashikuesh\u00ebm.<\/p>\n<p>COVID-19 nuk do t\u00eb largohet, t\u00eb pakt\u00ebn p\u00ebr nj\u00ebfar\u00eb kohe.<\/p>\n<p>Njer\u00ebzit e rrezikuar do t\u00eb ken\u00eb frik\u00eb t\u00eb dalin jasht\u00eb, do t\u00eb tkurrin konsumin, bizneset nga ana e tyre do t\u00eb vuajn\u00eb pasojat e k\u00ebsaj sjelljeje dhe ekonomia do t\u00eb mbetet n\u00ebn potencial, edhe t\u00eb pakt\u00ebn n\u00eb nj\u00eb afat t\u00eb mes\u00ebm.<\/p>\n<p>P\u00ebr nj\u00eb vend t\u00eb bazuar te mikrobizneset dhe konsumi i brendsh\u00ebm, ky normalitet i ri pritet q\u00eb t\u00eb jet\u00eb pothuajse fatal.<\/p>\n<p>Sipas t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb INSTAT, 50% e sip\u00ebrmarrjeve n\u00eb vend ushtrojn\u00eb aktivitet n\u00eb fush\u00ebn e tregtis\u00eb me pakic\u00eb, ose n\u00eb at\u00eb t\u00eb sh\u00ebrbimeve t\u00eb ushqimit dhe pijeve (bareve e restoranteve), ku mbizot\u00ebron vet\u00ebpun\u00ebsimi.<\/p>\n<p>Shum\u00eb t\u00eb tjera jan\u00eb po n\u00eb fush\u00ebn e tregtis\u00eb me shumic\u00eb, apo n\u00eb sh\u00ebrbime t\u00eb pasofistikuara, pa vler\u00eb t\u00eb shtuar t\u00eb lart\u00eb.<\/p>\n<p>P\u00ebr nj\u00eb ekonomi me produktivitet t\u00eb ul\u00ebt dhe q\u00eb mbahet n\u00eb nj\u00eb trup \u201cparazitar\u201d, infeksioni pritet t\u00eb ul\u00eb m\u00eb tej qarkullimin n\u00eb venat e tij.<\/p>\n<p>N\u00eb qershor, bizneset q\u00eb kaluan n\u00eb status pasiv ishin 77% m\u00eb t\u00eb larta n\u00eb krahasim me t\u00eb nj\u00ebjtin muaj t\u00eb nj\u00eb viti m\u00eb par\u00eb.<\/p>\n<p>Shum\u00eb prej tyre deklarojn\u00eb r\u00ebnien e fuqis\u00eb bler\u00ebse, si arsyen kryesore p\u00ebr k\u00ebt\u00eb vendim.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa sip\u00ebrmarrjet e m\u00ebdha mund ta ken\u00eb m\u00eb t\u00eb leht\u00eb t\u00eb mbijetojn\u00eb dhe t\u00eb p\u00ebrshtaten dhe kan\u00eb rezerva p\u00ebr ta b\u00ebr\u00eb k\u00ebt\u00eb, p\u00ebr t\u00eb vegjlit, mbijetesa do t\u00eb jet\u00eb pothuajse e pamundur n\u00eb normalitetin e ri t\u00eb sjelljes konsumatore.<\/p>\n<p>E gjith\u00eb bota po p\u00ebrgatitet t\u00eb p\u00ebrballet me COVID-19 n\u00eb planin afatgjat\u00eb.<\/p>\n<p>Sfida e re tashm\u00eb \u00ebsht\u00eb frenimi i val\u00ebve t\u00eb reja t\u00eb s\u00ebmundjes n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb sistemet sh\u00ebndet\u00ebsore t\u00eb shmangin kolapsin, por nga ana tjet\u00ebr duke i l\u00ebn\u00eb frym\u00ebmarrje ekonomis\u00eb.<\/p>\n<p>Gati tre muaj mbyllje ishin fatale dhe e \u00e7uan gjith\u00eb bot\u00ebn n\u00eb recesionin m\u00eb t\u00eb thell\u00eb q\u00eb nga koha e Depresionit t\u00eb Madh.<\/p>\n<p>Si kudo, edhe ekonomia jon\u00eb ka filluar t\u00eb p\u00ebrshtatet.<\/p>\n<p>Industria e tekstileve po kanalizon nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb burimeve n\u00eb prodhimin e maskave dhe veshjeve p\u00ebr q\u00ebllime mjek\u00ebsore.<\/p>\n<p>Pas nj\u00eb tkurrjeje dyshifrore n\u00eb mars e prill, eksportet e tekstileve n\u00eb maj pothuajse kap\u00ebn nivelet e parakriz\u00ebs.<\/p>\n<p>Vet\u00eb bizneset e kan\u00eb treguar gjithnj\u00eb se jan\u00eb t\u00eb par\u00ebt q\u00eb nuk rrin\u00eb duarkryq dhe u p\u00ebrshtaten tendencave t\u00eb reja. Por, t\u00eb vetme ato nuk mund t\u2019ia dalin.<\/p>\n<p>Shum\u00eb sektor\u00eb q\u00eb deri tani kan\u00eb qen\u00eb jasht\u00eb radarit, p\u00ebr shkak t\u00eb norm\u00ebs s\u00eb ul\u00ebt t\u00eb p\u00ebrfitueshm\u00ebris\u00eb dhe konkurrenc\u00ebs nga importet, me pak ndihm\u00eb mund t\u00eb b\u00ebhen t\u00eb preferuara.<\/p>\n<p>Nj\u00eb prej tyre \u00ebsht\u00eb bujq\u00ebsia, e vetmja q\u00eb i ka rezistuar m\u00eb mir\u00eb pandemis\u00eb deri tani.<\/p>\n<p>Shqip\u00ebria siguron edhe sot rreth 20% t\u00eb Prodhimit t\u00eb Brendsh\u00ebm Bruto (PBB) nga bujq\u00ebsia, m\u00eb e larta n\u00eb Europ\u00eb, por industria p\u00ebrpunuese ushqimore z\u00eb vet\u00ebm 1% t\u00eb PBB-s\u00eb.<\/p>\n<p>P\u00ebr krahasim,n\u00eb Serbi, bujq\u00ebsia kontribuon me 6% t\u00eb PBB-s\u00eb dhe industria ushqimore sjell 3%.<\/p>\n<p>Potenciali \u00ebsht\u00eb aty dhe fare mir\u00eb mund t\u00eb shfryt\u00ebzohet, ashtu si avantazhet e tjera t\u00eb vendit si pozicioni gjeografik dhe krahu i lir\u00eb i fuqis\u00eb pun\u00ebtore mund ta ndihmojn\u00eb t\u00eb integrohen n\u00eb zinxhirin e shkurtuar t\u00eb prodhimit (ikjen e kompanive nga Kina, p.sh.), duke hapur vende t\u00eb reja pune, q\u00eb do t\u00eb z\u00ebvend\u00ebsojn\u00eb bizneset e mbyllura nga ndryshimi i sjelljes konsumatore.<\/p>\n<p>Duhet vet\u00ebm pak vizion dhe vullnet, q\u00eb bashk\u00ebjetesa e gjat\u00eb me virusin t\u00eb b\u00ebhet sa m\u00eb e leht\u00eb!\/ Monitor \/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>COVID-19 nuk do t\u00eb largohet, t\u00eb pakt\u00ebn p\u00ebr nj\u00ebfar\u00eb kohe. Njer\u00ebzit e rrezikuar do t\u00eb ken\u00eb frik\u00eb t\u00eb dalin jasht\u00eb, do t\u00eb tkurrin konsumin, bizneset nga ana e tyre do t\u00eb vuajn\u00eb pasojat e k\u00ebsaj sjelljeje dhe ekonomia do t\u00eb mbetet n\u00ebn potencial, edhe t\u00eb pakt\u00ebn n\u00eb nj\u00eb afat t\u00eb mes\u00ebm. Asgj\u00eb nuk do t\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":62026,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":{"0":"post-62341","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/62341","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=62341"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/62341\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/62026"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=62341"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=62341"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=62341"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}