Shkruan: Emrush T.Shkodra<\/p>\n
Territoret e sunduara nga perandoria osmane po liroheshin kah fundi i vitit 1912. Mbrapa po mbetej nj\u00eb popullsi e d\u00ebrrmuar nga sundimi i eg\u00ebr shum\u00eb vje\u00e7ar Osman, dhe territore t\u00eb t\u00ebra po mbeteshin po ndonj\u00eb rregull qeveris\u00ebs e funksional.
\nPerandoria osmane kishte l\u00ebn\u00eb pas me sundimin e saj mbi 85% t\u00eb popullsis\u00eb analfabete, dhe mbi 90 % e popullat\u00ebs t\u00eb varf\u00ebr skajshm\u00ebrisht.
\nNuk kishte nj\u00eb organizmin shtet\u00ebror, e as territor t\u00eb definuar. Nuk ishin lejuar t\u00eb krijoheshin figura udh\u00ebheq\u00ebse nd\u00ebr shqiptare, dhe si rrjedhoj\u00eb rajone t\u00eb ndryshme ishin munduar n\u00eb m\u00ebnyra vetanake t\u00eb organizoheshin n\u00eb \u00e7lirimin e territoreve shqiptare n\u00ebn sundimin osman. Organizmi ishte krejt\u00ebsisht n\u00eb m\u00ebnyra primitive, popullore e fisnore. Perandoria kishte ruajtur lidhjet me fqinj\u00ebt grabitqar, dhe nuk i kishte larguar langonjt\u00eb armiq\u00ebsor q\u00eb rrethonin shqiptar\u00ebt, p\u00ebrkundrazi kishte mbajtur marr\u00ebdh\u00ebnie t\u00eb mira me ta, dhe rezultatet do t\u00eb duken m\u00eb von\u00eb. Kishte pasur shp\u00ebrngulje masive nga territoret serbe e Maqedonase drejt Turqis\u00eb, vendbanimet e tyre digjeshin, dhe gjurm\u00ebt e tyre shfaroseshin deri n\u00ebn dhe (shih Edit Durham, Through the Lands of the Serb).<\/p>\n
L\u00ebshimi i territoreve shqiptare nga perandoria osmane vinte n\u00eb kohen si\u00e7 u potencua m\u00eb lart\u00eb, popullat\u00eb e \u00e7organizuar, e varf\u00ebr, analfabete, dhe pa nj\u00eb territor t\u00eb caktuar.<\/p>\n
Apetitet e fqinj\u00ebve tan\u00eb p\u00ebr gllab\u00ebrimin e tokave shqiptare ishin shum\u00eb t\u00eb m\u00ebdhaja. Me ikjen e osman\u00ebve u rriten edhe m\u00eb shum\u00eb, ata filluan aneksimin e territoreve shqiptare, filluan spastrimin etnik t\u00eb popullat\u00ebs shqiptare. P\u00ebrvoja e tyre institucionale, dhe shtet\u00ebrore q\u00eb kishin ne avantazh ju ndihmoi shum\u00eb.
\nEksponanca e saj, perandoria osmane pasi kishte varf\u00ebrua shqiptar\u00ebt skajshm\u00ebrisht, pasi i kishte \u00e7armatos, i kishte vrar\u00eb ata t\u00eb cil\u00ebt kishin k\u00ebrkuar t\u00eb drejt\u00ebn e tyre brenda perandoris\u00eb po ju vinte fundi. Po mposhteshin nga shqiptar\u00ebt dhe fuqit\u00eb tjera per\u00ebndimore, dhe ata po iknin me bisht nd\u00ebr k\u00ebmb\u00eb, duke l\u00ebn\u00eb pas nj\u00eb katrahur\u00eb rr\u00ebqeth\u00ebse saq\u00eb pasojat e sundimit t\u00eb tyre do t\u00eb shkonin dhe ndjeheshin deri von\u00eb .
\nPerandoria osmane b\u00ebri \u00e7mos dhe u orvat t\u00eb pengonte shpalljen e pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, edhe pse perandoria ishte e vet\u00ebdijshme p\u00ebr territoret q\u00eb do t\u00eb shpallet pavar\u00ebsia, nuk b\u00ebri asgj\u00eb p\u00ebr ti ndaluar fqinj\u00ebt serbo-maqedon-malazeze e Grek n\u00eb aneksimin e territoreve shqiptare.
\nShqiptar\u00ebt i la n\u00eb balt\u00eb, me shpalljen e pavar\u00ebsis\u00eb ata nuk rezistuan m\u00eb shum\u00eb, dhe ik\u00ebn t\u00eb koritur.
\nFqinj\u00ebt barbar filluan t\u00eb p\u00ebrdorin disa lidhje q\u00eb kishin l\u00ebn\u00eb osman\u00ebt nd\u00ebr t\u00eb ashtuquajtur shqiptar\u00eb, dhe disa i p\u00ebrdornin edhe p\u00ebr biseda m\u00eb bashk\u00ebsin\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtare.
\nK\u00ebshtu nga 110 mij\u00eb kilometra katror se pandehej se ishin territor shqiptar\u00eb, ku p\u00ebrfshihej, Kosova, Ulqini, Igumenica, Shkupi, Janina. Territoret shqiptare tkurren n\u00eb 28 mij\u00eb kilometra katror.<\/p>\n
Cungimi i trojeve shqiptare<\/p>\n
\u201cKonferenca e Londr\u00ebs, q\u00eb e cungoi at\u00eb q\u00eb duhej t\u00eb ishte Shqip\u00ebria e pavarur, i jepte Shtetit t\u00eb ri nj\u00eb sip\u00ebrfaqe me rreth 28.000 km2, me 800.000 banor\u00eb. Kjo nuk ishte Shqip\u00ebria e Madhe q\u00eb d\u00ebshironin patriot\u00ebt. Ata do t\u00eb donin t\u00eb kat\u00ebr ish-vilajetet turke t\u00eb Shkodr\u00ebs (10.800 km2), t\u00eb Janin\u00ebs (17.000 km2), t\u00eb Kosov\u00ebs (32.900 km2) dhe t\u00eb Manastirit (28.500 km2), s\u00eb cil\u00ebs i shtonin edhe nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb vilajetit t\u00eb Selanikut (rreth 3.000 km2), pra gjithsej 92.200 km2, me nj\u00eb popullsi prej rreth m\u00eb se dy milion\u00eb e gjysm\u00eb banor\u00eb. Por kjo k\u00ebrkes\u00eb e tyre ishte nj\u00eb aspirat\u00eb e tepruar, sepse, nd\u00ebrsa \u00ebsht\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb q\u00eb shteti i p\u00ebrkufizuar nga Konferenca e Londr\u00ebs, nuk p\u00ebrmblidhte t\u00eb gjith\u00eb familjen e madhe t\u00eb shqiptar\u00ebve. \u00cbsht\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb edhe se, brenda k\u00ebtyre kufijve t\u00eb pretenduar, intensiteti i grupeve t\u00eb shqiptar\u00ebve zvog\u00eblohet, sa m\u00eb tep\u00ebr ato largohen nga b\u00ebrthama qendrore e p\u00ebrb\u00ebr\u00eb nga Shteti i ri, deri n\u00eb at\u00eb shkall\u00eb sa ato lejoheshin brenda popullsis\u00eb greke dhe sllave, q\u00eb p\u00ebrb\u00ebnin shumic\u00ebn. Krijimi i nj\u00eb shteti shqiptar t\u00eb madh\u00ebsis\u00eb mesatare, si\u00e7 u projektua nga Evropa, dhe e banuar thuajse vet\u00ebm nga shqiptar\u00eb, ushqente shpres\u00ebn se do t\u00eb m\u00ebnjanonin k\u00ebrkesat k\u00ebmb\u00ebngul\u00ebse fetare dhe politike n\u00eb dobi t\u00eb nj\u00ebr\u00ebs ose tjetr\u00ebs propagand\u00eb, dhe duke nxjerr\u00eb n\u00eb pah nj\u00eb ndjenj\u00eb civile, do t\u00eb sigurohej mir\u00ebqenia e atdheut t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt.( shih: ANTONIO BALDACCI (Rom\u00eb, 1917)-Pse u nda Shqip\u00ebria n\u00eb fillim t\u00eb shekullit XX ).
\nP\u00ebr shqiptar\u00ebt dit\u00ebt e zeza po vazhdonin, tash m\u00eb nj\u00eb intensitet edhe me t\u00eb madh, dhe me armiq m\u00eb t\u00eb shumt\u00eb, iku nj\u00eb, u turr\u00ebn kat\u00ebr tjer\u00eb.<\/p>\n
Shqiptar\u00ebt kishin mbet plot\u00ebsisht t\u00eb vet\u00ebm, pa miq, pa ndihm\u00eb, t\u00eb varf\u00ebr e t\u00eb rraskapitur nga nj\u00eb pushtues i rrept\u00eb, si\u00e7 ishin osmanet.<\/p>\n
Thomas Woodrow Wilson) 28 dhjetor 1856 \u2013 shkurt 1924). Presidenti i SHBA n\u00eb vitet 1913-1917 dhe 1917 \u2013 1921, kryetar i delegacionit amerikan n\u00eb Konferenc\u00ebn e Paqes n\u00eb Versaj\u00eb (1919-1920); hartues i Deklarat\u00ebs s\u00eb 14 pikave t\u00eb shpallura m\u00eb 8 janar 1918, ku k\u00ebrkohej vendosja e paqes mbi baz\u00ebn e parimit t\u00eb komb\u00ebsis\u00eb dhe vet\u00ebvendosjes s\u00eb popujve; ideator i Lidhjes s\u00eb Kombeve; Kund\u00ebrshtoi kompromisin anglo-franko-italian n\u00eb janarin e 1920, e cila parashikonte kalimin e Shkodr\u00ebs dhe Shqip\u00ebris\u00eb s\u00eb Veriut n\u00eb kufijt\u00eb e Mbret\u00ebris\u00eb S.K.S vet\u00ebm t\u00eb drejt\u00ebn e nj\u00eb daljeje ekonomike n\u00eb territorin e shtetit shqiptar; Nd\u00ebrhyrja e Presidentit W. Wilson ishte fitim kohe p\u00ebr L\u00ebvizjen Komb\u00ebtare shqiptare e cila e organizoi Kongresin e Lushnj\u00ebs (28-31 janar 1920) dhe Luft\u00ebn e Vlor\u00ebs (11 qershor- 2 gusht 1920), q\u00eb siguruan t\u00ebr\u00ebsin\u00eb tok\u00ebsore dhe pavar\u00ebsin\u00eb e Shqip\u00ebris\u00eb. Pas vdekjes s\u00eb Presidentit \u00cb. Wilson, Asambleja Kushtetuese m\u00eb 4 shkurt 1924, nderoi kujtimin e tij, njeriu q\u00eb e shp\u00ebtoi Shqip\u00ebrin\u00eb nga cop\u00ebtimi (shih: Dr.Nebi Dervishi)
\nN\u00eb Arkivin Qendror t\u00eb Shtetit Shqiptar n\u00eb Tiran\u00eb, ruhen mjaft dokumente origjinale t\u00eb shtetit shqiptar q\u00eb b\u00ebjn\u00eb fjal\u00eb pik\u00ebrisht p\u00ebr k\u00ebrkesat e shqiptar\u00ebve drejtuar Qeveris\u00eb amerikane p\u00ebr mb\u00ebshtetje t\u00eb interesave t\u00eb saja t\u00eb pavarura. V\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb e panum\u00ebrta q\u00eb ndeshen shqiptar\u00ebt fill pas shpalljes s\u00eb pavar\u00ebsis\u00eb, rrezikuan seriozisht ekzistenc\u00ebn e shtetit shqiptar. P\u00ebr veprimtar\u00ebt politik por edhe p\u00ebr njer\u00ebzit e thjesht\u00eb u b\u00eb krejt\u00ebsisht e qart\u00eb s\u00eb Lufta e Par\u00eb Bot\u00ebrore (1914-1918) dhe Luft\u00ebrat ballkanike rrezikonin jo vet\u00ebm cop\u00ebtimin e trojeve shqiptare midis fqinj\u00ebve, por ndoshta edhe fshirjen p\u00ebrfundimisht nga harta politike e Evrop\u00ebs e nj\u00eb shteti shqiptar.<\/p>\n
\u201cNj\u00eb vot\u00eb kam edhe at\u00eb do t\u2019ia jap Shqip\u00ebris\u00eb\u201d<\/p>\n
Presidenti W. Willson ka qen\u00eb nj\u00eb mik i p\u00ebrhersh\u00ebm i shqiptar\u00ebve. Ka mbetur prej Tij shprehja lapidare \u201cnj\u00eb vot\u00eb kam edhe at\u00eb do t\u2019ia jap Shqip\u00ebris\u00eb\u201d. Kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb arsye m\u00eb shum\u00eb q\u00eb figur\u00ebs s\u00eb tij t\u2019i kushtohen portrete modeste nga shqiptar\u00ebt deri n\u00eb amshim.
\nShum\u00eb pak njer\u00ebz e njohin nga af\u00ebr figur\u00ebn e presidentit e 28-t\u00eb Amerikan q\u00eb sh\u00ebrbeu n\u00eb k\u00ebt\u00eb detyr\u00eb nga 1913 deri n\u00eb 1921. Figura e tij lidhet shum\u00eb m\u00eb shqiptar\u00ebt, dhe \u00ebsht\u00eb jetike prezenca e tij n\u00eb koh\u00ebn kur shqiptar\u00ebt me territoret e tyre t\u00eb sapo dala nga pushtuesit osman, ishin ra n\u00eb duart \u00eb fuqive tjera per\u00ebndimore t\u00eb cilat ishin po aq t\u00eb pam\u00ebshirshme sa edhe vet perandoria osmane.<\/p>\n
Woodrow W.Wilson Lindi m\u00eb 28 dhjetor t\u00eb vitit 1856, n\u00eb nj\u00eb nga shtetet jugore n\u00eb Virginia, n\u00eb prag t\u00eb Luft\u00ebs Civile (1861-1865), midis Veriut dhe Jugut. Ndon\u00ebse me origjin\u00eb nga jugu konservator, Wilsoni u bashkua me fitimtar\u00ebt e luft\u00ebs, progresist\u00ebt e Veriut. Kishte qen\u00eb gjithnj\u00eb me pik\u00ebpamje liberale, ishte p\u00ebr t\u00eb drejtuar njer\u00ebzore, mbrojt\u00ebs i t\u00eb drejtave t\u00eb grave dhe t\u00eb zezak\u00ebve, n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur k\u00ebtyre u mohoheshin t\u00eb drejtat elementare dhe trajtoheshin si skllev\u00ebr.
\n\u00cbsht\u00eb e llahtarshme t\u00eb \u00e7osh n\u00eb luft\u00eb k\u00ebt\u00eb popull t\u00eb madh paq\u00ebsor
\nPresidenti e quante se hyrja n\u00eb Luft\u00eb (6 prill 1917 \u2013 Kongresi amerikan i shpalli luft\u00eb Gjermanis\u00eb), ka qen\u00eb p\u00ebr t\u00eb vendimi m\u00eb i v\u00ebshtir\u00eb. \u201c\u00cbsht\u00eb e llahtarshme, thoshte ai, \u2013 t\u00eb \u00e7osh n\u00eb luft\u00eb k\u00ebt\u00eb popull t\u00eb madh paq\u00ebsor\u2026, por e drejta \u00ebsht\u00eb m\u00eb e \u00e7muar se paqja dhe ne do t\u00eb luftojm\u00eb p\u00ebr demokracin\u00eb\u2026, p\u00ebr t\u00eb drejtat dhe lirit\u00eb e kombeve t\u00eb vegj\u00ebl, p\u00ebr nj\u00eb pushtet universal t\u00eb s\u00eb drejt\u00ebs\u201d.
\nP\u00ebr shp\u00ebrthimin e luft\u00ebs Wilsoni nuk ia hidhte krejt fajin udh\u00ebheq\u00ebses gjermane.
\nKishte pjes\u00ebn e vet edhe sistemi evropian i ekuilibrit t\u00eb forc\u00ebs, t\u00eb cilin ai e denonconte si nj\u00eb sistem i armiq\u00ebsive t\u00eb organizuara\u201d (dy blloqet e Fuqive: Antanta p\u00ebrball\u00eb Aleanc\u00ebs Trepal\u00ebshe). Presidenti i SH.B.A-ve b\u00ebnte pyetjen: \u201cA \u00ebsht\u00eb lufta e sotme nj\u00eb luft\u00eb p\u00ebr nj\u00eb paqe t\u00eb drejt\u00eb e t\u00eb sigurt apo vet\u00ebm p\u00ebr nj\u00eb ekuilib\u00ebr t\u00eb ri force? \u201cDhe p\u00ebrgjigjej: \u201cNuk duhet t\u00eb ket\u00eb ekuilib\u00ebr force, por bashk\u00ebsi force, jo armiq\u00ebsi t\u00eb organizuara, por nj\u00eb paqe e p\u00ebrbashk\u00ebt e organizuar\u201d. Duhej t\u2019i hapej rrug\u00eb nj\u00eb rendi t\u00eb ri t\u00eb pun\u00ebve, n\u00eb t\u00eb cilin t\u00eb vetmet pyetje q\u00eb mund t\u00eb b\u00ebheshin ishin: \u201c\u00cbsht\u00eb e drejt\u00eb\u201d? \u201c\u00cbsht\u00eb e arsyeshme\u201d, \u201c\u00cbsht\u00eb n\u00eb interesat e njer\u00ebzimit\u201d ?.
\nFuqit\u00eb e m\u00ebdha tokat shqiptare i kishin tkurr nga 110 mij\u00eb kilometra katror n\u00eb 28 km\/k. K\u00ebta kishin organizuar konferenc\u00eb tjet\u00ebr t\u00eb radh\u00ebs, ku territoret shqiptare s\u00ebrish do t\u00eb viheshin n\u00eb tavolinat e fuqive t\u00eb m\u00ebdha p\u00ebr ndarje t\u00eb m\u00ebtutjeshme, ku interesat e fuqive t\u00eb m\u00ebdha, shkonin n\u00eb favor t\u00eb fqinj\u00ebve tan\u00eb, Greqis\u00eb, Serbis\u00eb, Malit t\u00eb Zi, e m\u00eb gjer\u00eb.
\nShpallja e pavar\u00ebsis\u00eb gjysmake e Shqip\u00ebris\u00eb m\u00eb 28 N\u00ebntor 1912 ishte padyshim nj\u00eb p\u00ebrfundim logjik\u00eb i p\u00ebrpjekjeve shekullore t\u00eb shqiptar\u00ebve, por edhe nj\u00eb p\u00ebrcaktim i interesave t\u00eb Fuqive t\u00eb M\u00ebdha t\u00eb koh\u00ebs. Mir\u00ebpo, nga akti sublim i ngritjes s\u00eb flamurit ton\u00eb komb\u00ebtar n\u00eb Vlor\u00eb e deri n\u00eb njohjen e tij p\u00ebrfundimtar si shtet i pavarur me kufi t\u00eb p\u00ebrcaktuar nga Fuqit\u00eb e M\u00ebdha dhe nga shtetet fqinje, n\u00eb Konferenc\u00ebn e Ambasador\u00ebve n\u00eb Lond\u00ebr m\u00eb 1912\/1913, kaluan plot\u00eb tet\u00eb (8) vjet. K\u00ebshtu, nga 1912 deri n\u00eb 1920, u organizuan disa konferenca nd\u00ebrkomb\u00ebtare, u hartuan traktate u arrit\u00ebn marr\u00ebveshje, t\u00eb cilat fatkeq\u00ebsisht pak ose aspak pat\u00ebn parasysh k\u00ebrkesat e drejta e t\u00eb ligjshme t\u00eb shqiptar\u00ebve. Megjithat\u00eb, n\u00eb k\u00ebto vite t\u00eb trazuara e t\u00eb mbushura me ngjarje t\u00eb hidhura p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb e shqiptar\u00ebt, u gjenden miq, t\u00eb cil\u00ebt ndihmuan n\u00eb qeverit\u00eb e tyre p\u00ebr t\u00eb ndihmuar \u00e7\u00ebshtjen shqiptare. Fuqit\u00eb, nga t\u00eb cilat shqiptar\u00ebt nga t\u00eb gjitha krahinat e vendit q\u00eb n\u00eb fillim pat\u00ebn besim dhe k\u00ebrkuan fuqimisht p\u00ebrkrahjen e tyre, ishin Shtetet e Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs (TheAlbanian.co.uk \/ Prof.Dr.Nebi Dervishi)
\nPor fatmir\u00ebsisht politikan\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj q\u00eb kan\u00eb ardhur n\u00eb kontakt me Shqip\u00ebrin\u00eb jan\u00eb b\u00ebr\u00eb mbrojt\u00ebsit m\u00eb t\u00eb fuqish\u00ebm t\u00eb \u00e7\u00ebshtjes son\u00eb, sepse kan\u00eb par\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn dhe padrejt\u00ebsin\u00eb q\u00eb b\u00ebhet kundra nesh. Midis tyre n\u00eb radh\u00ebn e par\u00eb \u00ebsht\u00eb Z. Gjorgj Dred Uilliams, ish minist\u00ebr i SH.B.A. n\u00eb Athin\u00eb, i cili dha dor\u00ebheqjen m\u00eb 1913, p\u00ebr t\u00eb protestuar kundra p\u00ebrdorimit t\u00eb keq t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb prej Fuqive t\u00eb M\u00ebdha t\u00eb Evrop\u00ebs, duke ju drejtuar Presidentit Wilson.<\/p>\n
\u2026 Zoti President!
\nN\u00eb qoft\u00eb se n\u00eb vendimin e paqes nj\u00eb komb lihet i pambrojtur dhe p\u00ebrdoret kaq mizorisht, a mundet, vall\u00eb n\u00eb at\u00eb an\u00eb t\u00eb bot\u00ebs t\u00eb sigurohet paqja?
\nTashm\u00eb presidenti Wilson kishte paralajm\u00ebruar pjes\u00ebmarrjen n\u00eb konferenc\u00ebn e Londr\u00ebs q\u00eb do t\u00eb mbahej, dhe kishte vendosur parimet me vendimin q\u00eb:
\nDy parimet themelore t\u00eb diplomacis\u00eb do t\u00eb jen\u00eb:
\na) mb\u00ebshtetja n\u00eb drejt\u00ebsi dhe
\nb) vet\u00ebvendosja p\u00ebr t\u00eb gjitha kombet, t\u00eb m\u00ebdha e t\u00eb vogla.<\/p>\n
K\u00ebto dy parime p\u00ebrjashtojn\u00eb pushtimet e huaja e sundimin e \u00e7do forme, qoft\u00eb t\u00eb nj\u00eb fuqie t\u00eb huaj mbi nj\u00eb vend tjet\u00ebr.
\nM\u00eb 4 korrik 1917, Presidenti Wilson deklaronte p\u00ebr priftin shqiptar Fan S. Noli : \u201cUn\u00eb do t\u00eb kem vet\u00ebm nj\u00eb z\u00eb n\u00eb Konferenc\u00ebn e Paqes n\u00eb Paris, dhe k\u00ebt\u00eb z\u00eb do ta p\u00ebrdor p\u00ebr t\u00eb drejtat e Shqip\u00ebris\u00eb\u201d. Kjo formul\u00eb shp\u00ebtimtare karakterizoi q\u00ebndrimin e tij ndaj \u00e7\u00ebshtjes shqiptare.<\/p>\n
Me 1919 n\u00eb konferenc\u00ebn e paqes n\u00eb Versaj\u00eb Presidenti Wilson, pasi ishin rritur tensionet n\u00eb tryez\u00eb, at\u00ebher\u00eb merr fjal\u00ebn dhe duke p\u00ebrdorur dokumentet q\u00eb tashm\u00eb ishin mbi tavoline dhe flitej p\u00ebr fatin e trojeve shqiptare shprehet k\u00ebshtu.
\nT\u00eb gjitha kombet do t\u00eb ken\u00eb t\u00eb drejt\u00eb n\u00eb vet\u00ebvendosje, kjo \u00ebsht\u00eb e drejt\u00eb q\u00eb do t\u00eb b\u00ebhet rregull bot\u00ebror i demokracis\u00eb q\u00eb synojm\u00eb ne.
\nPas kund\u00ebrshtimesh, dhe polemikash aty, Wodroow W.Wilson ngrit\u00ebt n\u00eb k\u00ebmb\u00eb dhe grushton tavolin\u00ebn me dor\u00eb, duke shikuar dokumentet q\u00eb ishin shkap\u00ebrderdh mbi tavolin\u00ebn e madhe q\u00eb kishin nx\u00ebn\u00eb fuqit\u00eb e m\u00ebdha bot\u00ebrore, dhe ju drejtohet t\u00eb pranishm\u00ebve aty!
\n\u201cA ka territor ky popull? p\u00ebrgjigjja ishte PO. A kan\u00eb flamur identifikues t\u00eb kombit t\u00eb tyre? p\u00ebrgjigjja ishte PO, a kan\u00eb shpall\u00eb pavar\u00ebsin\u00eb e tyre bazuar n\u00eb ket\u00eb territor dhe ket\u00eb flamur? p\u00ebrgjigjja ishte PO.
\nAt\u00ebher\u00eb k\u00ebta kufijt\u00eb, ky shtet nuk ka guxuar p\u00ebr tu cop\u00ebtuar m\u00eb tej, dhe ka p\u00ebr t\u00eb ekzistuar si shtet m\u00eb t\u00eb gjitha t\u00eb drejtat e tyre, si t\u00eb gjitha shtetet normale!
\nN\u00eb t\u00eb kund\u00ebrt\u00ebn e k\u00ebsaj, SHBA dhe populli i saj do t\u00eb jen\u00eb n\u00eb luft\u00eb me secilin nga ta q\u00eb do t\u00eb gjej kund\u00ebrshtin\u00eb.
\nHeshtja kishte kapluar dhom\u00ebn e lord\u00ebve, dhe shikimet q\u00eb tashm\u00eb i b\u00ebnin nj\u00ebri me tjetrin i kishin kthyer posht\u00eb, dhe kishin ulur kok\u00ebn, sepse p\u00ebrgjigjja ishte e qart\u00eb, e rrept\u00eb dhe e prer\u00eb.
\nEkzistenca e Shqip\u00ebris\u00eb fal\u00eb Amerikan\u00ebve<\/p>\n
Shqip\u00ebria, sot m\u00eb ket\u00eb territor q\u00eb e ka ekziston fal\u00eb k\u00ebtij presidenti, fal vendosm\u00ebris\u00eb s\u00eb Wilsonit, dhe demokracis\u00eb s\u00eb popullit Amerikan, q\u00eb e drejta p\u00ebr vet\u00ebvendosje t\u00eb kombeve qoft\u00eb t\u00eb m\u00ebdhaja qoft\u00eb t\u00eb vogla edhe sot e k\u00ebsaj dit\u00eb vazhdon t\u00eb jet\u00eb prioritet i SHBA-ve.
\nKosova, sot ekziston m\u00eb ndihm\u00ebn, dhe vendosm\u00ebrin\u00eb Amerikane q\u00eb ne t\u00eb jemi shtet, dhe nj\u00eb dit\u00eb t\u00eb faktorizohemi p\u00ebrmes fuqis\u00eb son\u00eb ushtarake, politike dhe ekonomike duke u b\u00ebr\u00eb bashk\u00eb n\u00eb nj\u00eb territor t\u00eb vet\u00ebm.
\nInstitucionet shtet\u00ebrore andej e k\u00ebndej kufirit n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi sot duhet t\u00eb ju shpjegojn\u00eb f\u00ebmij\u00ebve, nx\u00ebn\u00ebsve, studenteve, studiuesve p\u00ebr figur\u00ebn e presidentit t\u00eb 28-t\u00eb amerikan, Wodroow Wilson, dhe aktivitetin e tij prej nj\u00eb figure q\u00eb shqiptar\u00ebt nuk do t\u00eb mund t\u00eb harrojn\u00eb sa t\u00eb ekziston qenia e tyre, sepse Wilson ka dh\u00ebn\u00eb kontribut p\u00ebr ket\u00eb t\u00eb mos zhduket.<\/p>\n
Duhet t\u00eb ket\u00eb rrug\u00eb t\u00eb em\u00ebrtuara n\u00eb em\u00ebr t\u00eb tij. N\u00ebse p\u00ebr shum\u00eb figura jan\u00eb ngritur p\u00ebrmendore, dhe nderohen heronjt\u00eb t\u00eb shumt\u00eb, m\u00eb patjet\u00ebr duhet t\u00eb ket\u00eb vend edhe nj\u00eb bust p\u00ebr shp\u00ebtimtarin e etnis\u00eb dhe rac\u00ebs son\u00eb, presidentin e SHBA-ve Wodroow Wilson.<\/p>\n
Wodroow Wilson thoshte \u201cMotivi yn\u00eb nuk do t\u00eb jet\u00eb hakmarrja apo pohimi fitimtar duke u bazuar n\u00eb fuqin\u00eb fizike t\u00eb kombit, por vet\u00ebm mbrojtja e s\u00eb drejt\u00ebs, e s\u00eb drejt\u00ebs njer\u00ebzore, p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn ne jemi kampion i vet\u00ebm n\u00eb bot\u00eb i mbrojtjes s\u00eb t\u00eb drejt\u00ebs t\u00eb vet\u00ebvendosjes s\u00eb kombeve.
\n \u201cMe Amerik\u00ebn ne jemi t\u00eb vegj\u00ebl, por miq t\u00eb m\u00ebdhenj q\u00eb mund t\u00eb b\u00ebjm\u00eb edhe pun\u00eb t\u00eb m\u00ebdha (Rugova).
\n\u201cNe i duam Amerikan\u00ebt sepse ata na dhuruan lirin\u00eb, q\u00eb ne e d\u00ebshironin\u201d.
\nP\u00ebr radiostargjilan.com
\n____
\nESH<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Shkruan: Emrush T.Shkodra Territoret e sunduara nga perandoria osmane po liroheshin kah fundi i vitit 1912. Mbrapa po mbetej nj\u00eb popullsi e d\u00ebrrmuar nga sundimi i eg\u00ebr shum\u00eb vje\u00e7ar Osman, dhe territore t\u00eb t\u00ebra po mbeteshin po ndonj\u00eb rregull qeveris\u00ebs e funksional. Perandoria osmane kishte l\u00ebn\u00eb pas me sundimin e saj mbi 85% t\u00eb popullsis\u00eb […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":62809,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":{"0":"post-62808","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/62808","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=62808"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/62808\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/62809"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=62808"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=62808"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=62808"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}