{"id":65630,"date":"2020-09-16T19:10:38","date_gmt":"2020-09-16T19:10:38","guid":{"rendered":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/?p=65630"},"modified":"2020-09-16T19:10:38","modified_gmt":"2020-09-16T19:10:38","slug":"a-do-te-kete-vale-te-re-te-covid-19-ne-kosove","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/a-do-te-kete-vale-te-re-te-covid-19-ne-kosove\/","title":{"rendered":"A do t\u00eb ket\u00eb val\u00eb t\u00eb re t\u00eb COVID-19 n\u00eb Kosov\u00eb?"},"content":{"rendered":"<p>Gjat\u00eb muajit shtator n\u00eb Kosov\u00eb, \u00ebsht\u00eb sh\u00ebnuar nj\u00eb r\u00ebnie e leht\u00eb e t\u00eb infektuarve me koronavirus, q\u00eb e shkakton s\u00ebmundjen COVID-19.<\/p>\n<p>Muaji korrik e gusht ka qen\u00eb kulmi i t\u00eb infektuarve ku shifrat ditore kan\u00eb qen\u00eb kryesisht treshifrore, kurse n\u00eb dit\u00ebt e fundit, numri i infektuarve me koronavirus nuk ka kaluar shifr\u00ebn 76.<\/p>\n<p>Po ashtu, \u00ebsht\u00eb sh\u00ebnuar edhe r\u00ebnie e rasteve t\u00eb vdekjes si pasoj\u00eb e koronavirusit. N\u00eb shtat\u00eb dit\u00ebt e fundit, 30 persona kan\u00eb nd\u00ebrruar jet\u00eb si pasoj\u00eb e koronavirusit.<\/p>\n<p>Organizata Bot\u00ebrore e Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb ka paralajm\u00ebruar se k\u00ebt\u00eb vjesht\u00eb, Evropa duhet t\u00eb jet\u00eb e p\u00ebrgatitur p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb vdekje nga COVID-19, kjo pasi ka filluar t\u00eb rritet numri i t\u00eb infektuarve n\u00eb Evrop\u00eb, e q\u00eb rrjedhimisht parashihet t\u00eb ket\u00eb m\u00eb shum\u00eb vdekje.<\/p>\n<p>Organizata Bot\u00ebrore e Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb ka sh\u00ebnuar rekord ditor t\u00eb rasteve t\u00eb reja me koronavirus, meq\u00eb n\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn jan\u00eb regjistruar 307,930 persona t\u00eb prekur nga s\u00ebmundja COVID-19, q\u00eb shkakton ky virus.<\/p>\n<p>Kjo Organizat\u00eb ka th\u00ebn\u00eb m\u00eb 14 shtator, se p\u00ebrgjat\u00eb nj\u00eb dite jan\u00eb regjistruar edhe 5,500 vdekje, duke e \u00e7uar totalin e viktimave n\u00eb 917,417. Rritja m\u00eb e madhe e infektimeve \u00ebsht\u00eb raportuar n\u00eb Indi, Shtetet e Bashkuara dhe Brazil.<\/p>\n<p>Udh\u00ebheq\u00ebsi i Organizat\u00ebs Bot\u00ebrore t\u00eb Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb n\u00eb Bullgari, Skender Syla, n\u00eb nj\u00eb deklarat\u00eb dh\u00ebn\u00eb Radios Evropa e Lir\u00eb, tha se derisa virusi \u00ebsht\u00eb i pranish\u00ebm n\u00eb mesin ton\u00eb, ekziston rreziku potencial q\u00eb t\u00eb kemi ngritje t\u00eb numrit t\u00eb rasteve apo val\u00eb t\u00eb re t\u00eb pandemis\u00eb.<\/p>\n<p> \u2018\u2019N\u00eb dit\u00ebt e fundit n\u00eb rajonin evropian jemi d\u00ebshmitar\u00eb t\u00eb shtimit t\u00eb numrit t\u00eb rasteve sidomos n\u00eb Spanj\u00eb, Franc\u00eb, Itali, Angli por edhe n\u00eb vende tjera. Kosova n\u00eb muajt korrik dhe gusht ka pasur nj\u00eb shtim t\u00eb numrit t\u00eb rasteve, derisa gjat\u00eb shtatorit kemi nj\u00eb stabilizim t\u00eb numrit t\u00eb rasteve. Duhet t\u00eb jemi vigjilent sepse mund t\u00eb kemi rritje t\u00eb numrit t\u00eb rasteve dhe kjo varet ekskluzivisht prej masave t\u00eb parapara n\u00ebse ato respektohen n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb rigoroze, at\u00ebher\u00eb mund t\u00eb mbahet situata n\u00ebn kontroll. Por, assesi nuk b\u00ebn q\u00eb t\u00eb rip\u00ebrs\u00ebritet gjendja kur u b\u00eb lirimi i masave gjat\u00eb fundit t\u00eb majit n\u00eb Kosov\u00eb, pa ndonj\u00eb kontroll t\u00eb duhur\u2019\u2019, tha Syla.<\/p>\n<p>Mikrobiologu Lul Raka nga Instituti Komb\u00ebtar i Sh\u00ebndetit Publik t\u00eb Kosov\u00ebs, tha se rihapja e shkollave dhe kthimi n\u00eb hap\u00ebsira t\u00eb mbyllura p\u00ebr shkak t\u00eb ftohjes s\u00eb motit, pashmangsh\u00ebm do ta shtojn\u00eb qarkullimin e njer\u00ebzve. Ai shton se sezoni vjeshtor e rikthen edhe virusin e gripit sezonal.<\/p>\n<p>\u2018\u2019T\u00eb gjith\u00eb k\u00ebta faktor\u00eb jan\u00eb elemente p\u00ebr shqet\u00ebsim n\u00eb rritjen e rasteve t\u00eb s\u00ebmundjes. Prandaj, kjo edhe m\u00eb shum\u00eb e fuqizon rolin e zbatimit t\u00eb masave parandaluese nga popullata dhe mbik\u00ebqyrjen e tyre nga organet shtet\u00ebrore. Rezultati p\u00ebrfundimtar do t\u00eb varet nga vet\u00eb qytetar\u00ebt e Kosov\u00ebs dhe nga institucionet qeveritare. Numrat e dit\u00ebve t\u00eb fundit, t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb trend t\u00eb uljes, na kan\u00eb treguar qart\u00eb rezultatin pozitiv t\u00eb nj\u00eb bashk\u00ebveprimi t\u00eb till\u00eb sinkronik\u2019\u2019, tha Raka.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkaq, Syla shton se jan\u00eb disa studime t\u00eb cilat jan\u00eb b\u00ebr\u00eb n\u00eb Singapor dhe nj\u00eb form\u00eb e virusit ka treguar se mund t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb r\u00ebnie t\u00eb leht\u00eb t\u00eb virulenc\u00ebs, por n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, sipas tij, kjo duhet t\u00eb merret relative, sepse sa m\u00eb i madh q\u00eb t\u00eb jet\u00eb numri i t\u00eb infektuarve n\u00eb \u00e7do vend t\u00eb bot\u00ebs, thot\u00eb ai , mund\u00ebsia p\u00ebr fatalitet prap\u00eb mbetet e madhe.<\/p>\n<p>\u2018\u2019N\u00ebse kemi num\u00ebr m\u00eb t\u00eb madh t\u00eb t\u00eb infektuarve, edhe n\u00ebse bie virulenca, prap\u00eb numri i t\u00eb vdekurve mund t\u00eb jet\u00eb i pranish\u00ebm. P\u00ebrderisa nuk do ta kemi nj\u00eb vaksin\u00eb efikase, apo nj\u00eb trajtim efikas, gjendja epidemiologjike n\u00eb nj\u00eb vend do t\u00eb varet nga sjellja e njer\u00ebzve se sa ju p\u00ebrmbahen masave dhe OBSH-ja rekomandon gjithsesi evitimin e ngjarjeve q\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrshpejtojn\u00eb p\u00ebrhapjen e virusit, sidomos grumbullimin e njer\u00ebzve n\u00eb num\u00ebr t\u00eb madh, si dhe mbajtjen e mask\u00ebs dhe mbajtjen e distanc\u00ebs\u2019\u2019, tha Syla.<\/p>\n<p>Edhe Raka ka th\u00ebn\u00eb se n\u00ebse zbatohen masat parandaluese, at\u00ebher\u00eb numri i rasteve do t\u00eb jet\u00eb i kontrolluar edhe p\u00ebr institucionet sh\u00ebndet\u00ebsore kosovare.<\/p>\n<p>Por, ai shton se testimi gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebs zbulon shpejt rritjen e rasteve dhe identifikon grupet me rrezik t\u00eb lart\u00eb t\u00eb s\u00ebmundjes. Shpejt\u00ebsia e gjurmimit t\u00eb kontakteve \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr t\u00eb zvog\u00ebluar p\u00ebrhapjen e s\u00ebmundjes dhe duhet t\u00eb b\u00ebhen p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u00eb shkurtuar koh\u00ebn e nevojshme p\u00ebr secilin hap n\u00eb procesin e testimit, njoftimit p\u00ebr rezultat dhe gjurmimit t\u00eb kontaktit.<\/p>\n<p>\u2018\u2019Deri at\u00ebher\u00eb duhet t\u00eb p\u00ebrgatitemi sa m\u00eb mir\u00eb me teste, staf dhe pajisje mjek\u00ebsore. Testimi i gjer\u00eb, izolimi i shpejt\u00eb i rasteve dhe gjurmimi n\u00eb koh\u00eb dhe efektiv i kontakteve dhe karantina e kontakteve t\u00eb identifikuara mbeten shtyllat kryesore e reagimit t\u00eb sh\u00ebndetit publik p\u00ebr t\u00eb kontrolluar COVID-19\u2019\u2019, tha Raka.<\/p>\n<p>Sidoqoft\u00eb, Raka tha se sipas studimeve t\u00eb Qendr\u00ebs Evropiane p\u00ebr Parandalimin dhe Kontrollin e S\u00ebmundjeve (ECDC) gjat\u00eb muajve janar-maj, 40% e rasteve ishin t\u00eb mosh\u00ebs mbi 60 vje\u00e7, kurse p\u00ebrqindja m\u00eb e madhe e rasteve u raportua te grupmosha 50-59 vje\u00e7 (18.7%).<\/p>\n<p>Mir\u00ebpo, n\u00eb muajt qershor dhe korrik, personat mbi 60 vje\u00e7 u prek\u00ebn n\u00eb vet\u00ebm 17.3% t\u00eb rasteve dhe p\u00ebrqindja m\u00eb e madhe ishte te mosha 20-29 vje\u00e7 (19.5%).<\/p>\n<p>P\u00ebrqindja e rasteve t\u00eb diagnostikuara midis f\u00ebmij\u00ebve dhe t\u00eb rinjve 20 vje\u00e7 gjithashtu u rrit nga 4.2%, n\u00eb 12.8% n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn periudh\u00eb.<\/p>\n<p>Deri m\u00eb sot, numri i p\u00ebrgjithsh\u00ebm i t\u00eb infektuarve me koronavirus n\u00eb Kosov\u00eb arrin n\u00eb 14,839, i viktimave n\u00eb 604 dhe i t\u00eb sh\u00ebruarve n\u00eb 11,949.<\/p>\n<p>Raste aktive mbeten edhe 2,286.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gjat\u00eb muajit shtator n\u00eb Kosov\u00eb, \u00ebsht\u00eb sh\u00ebnuar nj\u00eb r\u00ebnie e leht\u00eb e t\u00eb infektuarve me koronavirus, q\u00eb e shkakton s\u00ebmundjen COVID-19. Muaji korrik e gusht ka qen\u00eb kulmi i t\u00eb infektuarve ku shifrat ditore kan\u00eb qen\u00eb kryesisht treshifrore, kurse n\u00eb dit\u00ebt e fundit, numri i infektuarve me koronavirus nuk ka kaluar shifr\u00ebn 76. Po ashtu, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":65354,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":{"0":"post-65630","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/65630","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=65630"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/65630\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/65354"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=65630"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=65630"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=65630"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}