{"id":67674,"date":"2020-10-23T18:15:39","date_gmt":"2020-10-23T18:15:39","guid":{"rendered":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/?p=67674"},"modified":"2020-10-23T18:15:39","modified_gmt":"2020-10-23T18:15:39","slug":"profesori-i-kibernetikes-rreth-vjedhjes-se-thesarit-nuk-eshte-sulm-kibernetik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/profesori-i-kibernetikes-rreth-vjedhjes-se-thesarit-nuk-eshte-sulm-kibernetik\/","title":{"rendered":"Profesori i kibernetik\u00ebs rreth vjedhjes s\u00eb Thesarit: Nuk \u00ebsht\u00eb sulm kibernetik"},"content":{"rendered":"<p>Blerton Abazaj, profesor i siguris\u00eb kibernetike, ka th\u00ebn\u00eb se vjedhja q\u00eb ka ndodhur n\u00eb Thesarin e Kosov\u00ebs dit\u00eb m\u00eb par\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb sulm kibernetik q\u00eb \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrmarr\u00eb s\u00eb jashtmi.<\/p>\n<p>\u201cNuk mund ta quajm\u00eb sulm kibernetik, \u00ebsht\u00eb sulm i strukturuar, i p\u00ebrgatitur m\u00eb her\u00ebt. Po v\u00ebrehet se kjo ka ndodhur nga brenda, k\u00ebto jan\u00eb sulme t\u00eb brendshme ku sulmuesi e njeh sistemin e brendsh\u00ebm kompjuterik dhe arrin t\u00eb dep\u00ebrtoj\u00eb tek llogarit\u00eb e caktuara\u201d, \u00ebsht\u00eb shprehur Abazaj.<\/p>\n<p>Periudha prej tet\u00eb minutave q\u00eb ka ndodhur, ku thuhet se ka edhe llogari t\u00eb tjera tregon organizim p\u00ebr k\u00ebt\u00eb sulm. Nj\u00eb person i vet\u00ebm ose duhet t\u00eb ket\u00eb marr\u00eb qasje shum\u00eb t\u00eb m\u00ebdha ose t\u00eb ket\u00eb marr\u00eb autorizime nga sistemet e caktuara\u201d.<\/p>\n<p>Abazaj ka th\u00ebn\u00eb se institucionet shtet\u00ebrore kan\u00eb munges\u00eb t\u00eb strategjive q\u00eb identifikojn\u00eb gabimet\/keqp\u00ebrdorimet t\u00eb ngjashme si ky i vjedhjes s\u00eb dy milion\u00eb eurove.<\/p>\n<p>Gjith\u00e7ka regjistrohet n\u00eb baz\u00ebn e t\u00eb dh\u00ebnave. Departamenti i IT-s\u00eb nuk kan\u00eb arritur q\u00eb ta identifikoj\u00eb k\u00ebt\u00eb problem. A u harxhuan mjetet dhe q\u00eb u pa se mungojn\u00eb dy milion\u00eb? Cila ka qen\u00eb qasja q\u00eb kan\u00eb p\u00ebrdorur p\u00ebr ta identifikuar k\u00ebt\u00eb problem. Sistemet kompjuterike jan\u00eb t\u00eb lidhura me nj\u00eb \u2018domain\u2019 t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb q\u00eb e ka nj\u00eb nivel t\u00eb siguris\u00eb prej sulmeve t\u00eb jashtme. Ministria e Financave ka munges\u00eb t\u00eb strategjis\u00eb s\u00eb IT-s\u00eb\u201d, ka th\u00ebn\u00eb ai n\u00eb Klan Kosov\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cKa munges\u00eb t\u00eb strategjis\u00eb q\u00eb na orienton n\u00eb pjes\u00eb t\u00eb b\u00ebrjes s\u00eb gabimeve dhe keqp\u00ebrdorimeve t\u00eb tilla. Ka qen\u00eb sulm i strukturuar brenda Thesarit. Personi ka njohur dob\u00ebsit\u00eb e sistemit. A ka qen\u00eb ekspert i IT nuk e dim\u00eb por ka qen\u00eb e pamundur q\u00eb si individ solo ta krijoj\u00eb k\u00ebt\u00eb struktur\u00eb. \u00cbsht\u00eb intranet ku secili person ka qaje n\u00eb baz\u00eb t\u00eb autorizimeve q\u00eb i merr. N\u00ebse ka qen\u00eb zyrtar i Thesarit, ka pas\u00eb autorizime q\u00eb t\u00eb kryej transaksione. N\u00ebse administratori i ka dh\u00ebn\u00eb qasje \u00ebsht\u00eb shkelje flagrante\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Blerton Abazaj, profesor i siguris\u00eb kibernetike, ka th\u00ebn\u00eb se vjedhja q\u00eb ka ndodhur n\u00eb Thesarin e Kosov\u00ebs dit\u00eb m\u00eb par\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb sulm kibernetik q\u00eb \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrmarr\u00eb s\u00eb jashtmi. \u201cNuk mund ta quajm\u00eb sulm kibernetik, \u00ebsht\u00eb sulm i strukturuar, i p\u00ebrgatitur m\u00eb her\u00ebt. Po v\u00ebrehet se kjo ka ndodhur nga brenda, k\u00ebto jan\u00eb sulme t\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":67675,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":{"0":"post-67674","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/67674","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=67674"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/67674\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/67675"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=67674"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=67674"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=67674"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}