{"id":71889,"date":"2021-01-09T20:11:05","date_gmt":"2021-01-09T20:11:05","guid":{"rendered":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/?p=71889"},"modified":"2021-01-09T20:11:05","modified_gmt":"2021-01-09T20:11:05","slug":"shkruan-berat-buzhala-teknikat-e-propagandes-dhe-efekti-bandwagon","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/shkruan-berat-buzhala-teknikat-e-propagandes-dhe-efekti-bandwagon\/","title":{"rendered":"Shkruan Berat Buzhala: Teknikat e propagand\u00ebs dhe efekti \u201cbandwagon\u201d"},"content":{"rendered":"<p>\u00cbsht\u00eb tep\u00ebr me r\u00ebnd\u00ebsi q\u00eb s\u00eb paku disa prej nesh t\u00eb provojm\u00eb t\u00eb mendojm\u00eb me kok\u00ebn ton\u00eb, duke mos r\u00ebn\u00eb pr\u00e8 e eksperimenteve dhe manipulimeve t\u00eb mendjeve. Nj\u00eb operacion i till\u00eb \u00ebsht\u00eb duke vazhduar.<\/p>\n<p>Berat Buzhala<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebto 20 vjet nuk \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb asgj\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb.<\/p>\n<p>-Kurr\u00eb m\u00eb keq nuk ka qen\u00eb n\u00eb vendin ton\u00eb.<\/p>\n<p>K\u00ebto jan\u00eb disa prej fjalive m\u00eb t\u00eb pav\u00ebrteta q\u00eb i keni d\u00ebgjuar koh\u00ebve t\u00eb fundit dhe q\u00eb do t\u2019i d\u00ebgjoni me intensitet t\u00eb shtuar n\u00eb kat\u00ebr jav\u00ebt e ardhshme.<\/p>\n<p>Mbjellja e far\u00ebs s\u00eb mosbesimit, sulmi ndaj institucioneve duke i konsideruar t\u00eb d\u00ebmshme, insistimi me ngulm q\u00eb n\u00eb vendin ton\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb asgj\u00eb, madje edhe n\u00ebse \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb di\u00e7ka, ajo \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb keq, ndarja e shoq\u00ebris\u00eb n\u00eb t\u00eb mir\u00eb dhe n\u00eb t\u00eb k\u00ebqij, ndarja n\u00eb NE dhe ATA, jan\u00eb, si t\u00eb themi, disa prej pikave m\u00eb efikase t\u00eb manualit p\u00ebr manipulime n\u00eb shkall\u00eb t\u00eb gjer\u00eb.<\/p>\n<p>P\u00ebr t\u00eb funksionuar kjo propagand\u00eb, \u00ebsht\u00eb e domosdoshme q\u00eb s\u00eb paku disa prej pikave t\u00eb jen\u00eb t\u00eb v\u00ebrteta. Asnj\u00eb propagand\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb mjaftuesh\u00ebm efikase, n\u00ebse brenda saj ka vet\u00ebm g\u00ebnjeshtra.<\/p>\n<p>Propaganda ka sukses vet\u00ebm at\u00ebher\u00eb kur b\u00ebhet manifakturim i s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs ose fabrikim i s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs p\u00ebrmes g\u00ebnjeshtr\u00ebs. Q\u00eb teknika t\u00eb jet\u00eb e suksesshme, kjo gj\u00eb duhet t\u00eb p\u00ebrseritet pa u lodhur, posa\u00e7\u00ebrisht duke u fokusuar vet\u00ebm n\u00eb disa elemente t\u00eb s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs. Pjes\u00eb p\u00ebrb\u00ebr\u00ebse e k\u00ebsaj formule jan\u00eb edhe sulmet e quajtura \u201cad hominem\u201d ose sulmet personale. Kushdo q\u00eb guxon ta kontestoj\u00eb autoritetin e caktuar, n\u00eb rastin ton\u00eb, z. Kurti, kontestohet ai dhe jo ato \u00e7far\u00eb ai thot\u00eb. Bie fjala, kur nj\u00eb person i caktuar thot\u00eb se Kurti ka prirje autoritare ose q\u00eb brenda LV\u2019s\u00eb ka persona me afera korruptive, at\u00ebher\u00eb fillon kontestimi i personit q\u00eb provon ta b\u00ebj\u00eb argumentimin e nuk kontestohen argumentet e tij.<\/p>\n<p>Ndoshta, fare n\u00eb fund, por sigurisht kapitulli m\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb k\u00ebt\u00eb manual t\u00eb propagand\u00ebs, \u00ebsht\u00eb krijimi i t\u00eb ashtuquajturit efekt \u201cbandwagon\u201d.<\/p>\n<p>\u00c7far\u00eb \u00ebsht\u00eb ky efekt?<\/p>\n<p>Manipuluesit e mendjeve investojn\u00eb shum\u00eb n\u00eb krijimin e opinionit t\u00eb fitores s\u00eb pashmangshme. N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb influencohet gjykimi i njer\u00ebzve p\u00ebr nj\u00eb ngjarje t\u00eb caktuar. Shum\u00eb njer\u00ebz fillojn\u00eb t\u00eb veshin rroba t\u00eb caktuara, duke i par\u00eb t\u00eb tjer\u00ebt q\u00eb po e b\u00ebjn\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn gj\u00eb. Shum\u00eb t\u00eb tjer\u00eb b\u00ebhen pjes\u00eb e nj\u00eb rrjeti t\u00eb caktuar social pasi ai rrjet po rritet m\u00eb shpejt se t\u00eb tjer\u00ebt. Pastaj, ne t\u00eb gjith\u00eb kemi par\u00eb postime shum\u00eb t\u00eb mira n\u00eb Facebook q\u00eb marrin shum\u00eb pak \u201clike\u201d dhe \u201cshare\u201d, kurse disa t\u00eb tjera, q\u00eb jan\u00eb shum\u00eb m\u00eb t\u00eb thata dhe me m\u00eb pak p\u00ebrmbajtje, q\u00eb marrin shum\u00eb m\u00eb shum\u00eb \u201clike\u201d dhe \u201cshare\u201d. Njer\u00ebzit kan\u00eb prirje q\u00eb ta p\u00eblqejn\u00eb at\u00eb q\u00eb e p\u00eblqejn\u00eb t\u00eb gjith\u00eb ose q\u00eb ata mendojn\u00eb q\u00eb po p\u00eblqehet m\u00eb shum\u00eb.<\/p>\n<p>K\u00ebto praktika interesante t\u00eb manipulimit t\u00eb mendjeve p\u00ebrmes krijimit t\u00eb opinionit \u201cse t\u00eb gjith\u00eb po b\u00ebjn\u00eb k\u00ebshtu\u201d jan\u00eb eksploatuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb suksesshme nga partit\u00eb politike, posa\u00e7\u00ebrisht nga ato populiste. K\u00ebto subjekte politike, edhe kur n\u00eb zgjedhje arrijn\u00eb t\u2019i marrin vet\u00ebm 10 p\u00ebr qind ose m\u00eb pak, k\u00ebmb\u00ebngulin duke th\u00ebn\u00eb se \u201ce gjith\u00eb rinia \u00ebsht\u00eb me ne\u201d, edhe at\u00ebher\u00eb kur nuk \u00ebsht\u00eb, por kur ndoshta v\u00ebrehet nj\u00eb trend, ose \u201ct\u00eb gjith\u00eb intelektual\u00ebt jan\u00eb me ne\u201d, edhe at\u00ebher\u00eb kur nuk jan\u00eb, por kur v\u00ebrehet nj\u00eb trend, ose \u201cshumica e popullat\u00ebs \u00ebsht\u00eb me ne\u201d, edhe at\u00ebher\u00eb kur nuk \u00ebsht\u00eb, por kur v\u00ebrehet nj\u00eb trend. Pra, \u00ebsht\u00eb n\u00eb natyr\u00ebn njer\u00ebzore q\u00eb t\u00eb k\u00ebrc\u00ebhet n\u00eb vagon, n\u00ebse ekziston bindja q\u00eb tashm\u00eb t\u00eb gjith\u00eb po hipin n\u00eb t\u00eb. Shumica e njer\u00ebzve m\u00eb me d\u00ebshir\u00eb d\u00ebshirojn\u00eb t\u00eb b\u00ebhen pjes\u00eb e grupit, edhe n\u00ebse e din\u00eb me siguri q\u00eb grupi e ka gabim, sesa t\u00eb mbesin pjes\u00eb e pakic\u00ebs, edhe n\u00ebse e din\u00eb q\u00eb pakica ka t\u00eb drejt\u00eb. \u00cbsht\u00eb shum\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb rezistosh e t\u00eb mos b\u00ebhesh pjes\u00eb e ekipit q\u00eb fiton. Vetmia mund t\u00eb jet\u00eb e frikshme. Turma t\u00eb jep siguri, mund\u00ebsisht n\u00ebse je diku n\u00eb mes t\u00eb saj. T\u00eb mos ekspozohesh, por t\u00eb ndihesh i mbrojtur. <\/p>\n<p>Aktualisht, n\u00eb vendin ton\u00eb jemi duke p\u00ebrjetuar nj\u00eb situat\u00eb t\u00eb till\u00eb, p\u00ebrmes propagand\u00ebs q\u00eb nj\u00eb subjekt politik do t\u2019i fitoj\u00eb 51 p\u00ebr qind t\u00eb votave. \u00cbsht\u00eb jologjike t\u00eb mendohet se, brenda nj\u00eb viti, nj\u00eb parti do t\u00eb rritet 100 p\u00ebr qind. Askush nuk mund t\u00eb pretendoj\u00eb q\u00eb p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb kaq t\u00eb shkurt\u00ebr ka arritur t\u00eb bind\u00eb kaq shum\u00eb njer\u00ebz se ata e kan\u00eb mir\u00eb, kurse t\u00eb tjer\u00ebt e kan\u00eb keq. Kjo gj\u00eb mund t\u00eb arrihet vet\u00ebm p\u00ebrmes efektit t\u00eb \u201c51 p\u00ebrqind\u00ebshit\u201d, t\u00eb kombinuar me frik\u00ebn. N\u00eb nj\u00eb moment t\u00eb dob\u00ebsis\u00eb, Sh\u00ebn Pjetri e ka mohuar Jezu Krishtin. Tri her\u00eb ka th\u00ebn\u00eb q\u00eb nuk e njeh. Deri te ky moment kishte ardhur kur apostulli kryesor i Krishtit ishte ndier i vetmuar. Bota p\u00ebrreth tij ishte p\u00ebrmbysur, prandaj ai e kishte pasur shum\u00eb m\u00eb t\u00eb leht\u00eb q\u00eb ta mohonte p\u00ebrkat\u00ebsin\u00eb e tij, s\u00eb paku p\u00ebrkoh\u00ebsisht. Ne \u00e7do dit\u00eb po takojm\u00eb njer\u00ebz agresiv\u00eb, i lexojm\u00eb dhe i d\u00ebgjojm\u00eb ata, duke klithur, duke k\u00ebrc\u00ebnuar, duke b\u00ebr\u00eb presion psikik, se si tashm\u00eb shumica \u00ebsht\u00eb n\u00eb an\u00ebn e tyre, kurse ata q\u00eb do t\u00eb mbesin n\u00eb pakic\u00eb do t\u2019i pret nj\u00eb dim\u00ebr i ftoht\u00eb dhe me plot t\u00eb panjohura. N\u00eb k\u00ebto rrethana, nj\u00eb p\u00ebrqindje e njer\u00ebzve nuk do ta konsideronte gj\u00eb t\u00eb jasht\u00ebzakonshme sikur t\u2019i n\u00ebnshtrohej trendit.<\/p>\n<p>\u201cKrejt kan\u00eb me e votu Albinin\u201d.<\/p>\n<p>Pastaj, kjo gj\u00eb do t\u00eb ishte e pamundur q\u00eb t\u00eb ndodhte pa ndihm\u00ebn e vuvuzelave n\u00ebp\u00ebr studio televizive dhe rrjete sociale. Me pak p\u00ebrjashtime, ndoshta krejt\u00ebsisht margjinale, Kosova po ngjason me nj\u00eb \u201cecho chamber\u201d, ku z\u00ebrat p\u00ebrs\u00ebriten, ku d\u00ebgjohet e nj\u00ebjta propagand\u00eb, t\u00eb nj\u00ebjtat gjys\u00ebm t\u00eb v\u00ebrteta, ku idet\u00eb alternative zhduken. Rryma \u00ebsht\u00eb aq e fort\u00eb, saq\u00eb merr \u00e7do gj\u00eb q\u00eb i del para vetes. Pak a shum\u00eb, sikur p\u00ebrmbytjet e dit\u00ebve t\u00eb fundit. N\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr, do t\u00eb mjaftonte vet\u00ebm nj\u00eb reflektim personal, i pandikuar nga zhurma dhe propaganda, p\u00ebr t\u2019u bindur q\u00eb realiteti politik dhe social n\u00eb Kosov\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb i err\u00ebt n\u00eb p\u00ebrmasat q\u00eb po propagandohet. Vendi yn\u00eb vazhdon t\u00eb jet\u00eb vend demokratik, ku ka zgjedhje t\u00eb lira dhe ka liri t\u00eb shprehjes. A \u00ebsht\u00eb kjo sikur n\u00eb Finland\u00eb? Jo, as p\u00ebr s\u00eb af\u00ebrmi. A \u00ebsht\u00eb m\u00eb mir\u00eb sesa n\u00eb shumic\u00ebn e vendeve t\u00eb rajonit? Absolutisht q\u00eb \u00ebsht\u00eb. Nuk \u00ebsht\u00eb mir\u00eb q\u00eb demokracin\u00eb dhe lirin\u00eb t\u2019i marrim si t\u00eb mir\u00ebqena. Kjo nuk \u00ebsht\u00eb e garantuar. T\u00eb gjith\u00eb ne, q\u00eb i kemi m\u00eb shum\u00eb se 40 vjet, jemi d\u00ebshmitar\u00eb t\u00eb k\u00ebsaj.<\/p>\n<p>Baraspesha mes demokracis\u00eb dhe ekonomis\u00eb \u00ebsht\u00eb mjaft e nd\u00ebrlikuar. T\u00eb zgjedh\u00ebsh t\u00eb jetosh n\u00eb nj\u00eb shtet demokratik a n\u00eb nj\u00eb shtet ekonomikisht t\u00eb zhvilluar \u00ebsht\u00eb gj\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb. P\u00ebr nj\u00eb familje pa kulm mbi kok\u00eb, p\u00ebr nj\u00eb t\u00eb s\u00ebmur\u00eb q\u00eb nuk ka ku t\u00eb shtrihet n\u00eb spital, liria e shprehjes dhe zgjedhjet e lira nuk kan\u00eb kurrfar\u00eb kuptimi, posa\u00e7\u00ebrisht kur fqinji i tyre jeton n\u00eb sht\u00ebpi prej 1000 metrash katror\u00eb dhe q\u00eb vozit Range Rover. Atyre mund t\u2019u apelosh vet\u00ebm duke u garantuar barazi, qoft\u00eb edhe n\u00eb varf\u00ebri. K\u00ebto jan\u00eb situata politike t\u00eb njohura, mir\u00ebpo jeta reale nuk \u00ebsht\u00eb kaq e thjesht\u00eb. Bota \u00ebsht\u00eb e mbushur me diktator\u00eb dhe autokrat\u00eb q\u00eb kan\u00eb ardhur n\u00eb pushtet p\u00ebrmes premtimeve p\u00ebr barazi dhe hakmarrje, e q\u00eb n\u00eb fund \u00ebsht\u00eb realizuar vet\u00ebm pjesa e dyta e premtimit. Nuk po them q\u00eb kjo edhe do t\u00eb ndodh\u00eb n\u00eb vendin ton\u00eb. Kjo \u00ebsht\u00eb situat\u00eb hipotetike, por q\u00eb realisht ne sot mund t\u2019i shohim disa simptoma, t\u00eb cilat, n\u00ebse kalojn\u00eb t\u00eb patrajtuara, ka mund\u00ebsi q\u00eb t\u00eb shnd\u00ebrrohen n\u00eb di\u00e7ka serioze. Sido q\u00eb t\u00eb jet\u00eb, \u00ebsht\u00eb tep\u00ebr me r\u00ebnd\u00ebsi q\u00eb s\u00eb paku disa prej nesh t\u00eb provojm\u00eb t\u00eb mendojm\u00eb me kok\u00ebn ton\u00eb, duke mos r\u00ebn\u00eb pr\u00e8 e eksperimenteve dhe manipulimeve t\u00eb mendjeve. Nj\u00eb operacion i till\u00eb \u00ebsht\u00eb duke vazhduar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cbsht\u00eb tep\u00ebr me r\u00ebnd\u00ebsi q\u00eb s\u00eb paku disa prej nesh t\u00eb provojm\u00eb t\u00eb mendojm\u00eb me kok\u00ebn ton\u00eb, duke mos r\u00ebn\u00eb pr\u00e8 e eksperimenteve dhe manipulimeve t\u00eb mendjeve. Nj\u00eb operacion i till\u00eb \u00ebsht\u00eb duke vazhduar. Berat Buzhala N\u00eb k\u00ebto 20 vjet nuk \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb asgj\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb. -Kurr\u00eb m\u00eb keq nuk ka qen\u00eb n\u00eb vendin ton\u00eb. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":71890,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":{"0":"post-71889","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/71889","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=71889"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/71889\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/71890"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=71889"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=71889"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=71889"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}