{"id":72228,"date":"2021-01-15T13:19:59","date_gmt":"2021-01-15T13:19:59","guid":{"rendered":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/?p=72228"},"modified":"2021-01-15T13:19:59","modified_gmt":"2021-01-15T13:19:59","slug":"lugina-me-shume-ngjyra-e-sabedin-etemit-ne-77-vjetorin-e-lindjes","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/lugina-me-shume-ngjyra-e-sabedin-etemit-ne-77-vjetorin-e-lindjes\/","title":{"rendered":"LUGINA ME SHUM\u00cb NGJYRA E SABEDIN ETEMIT (N\u00cb 77 VJETORIN E LINDJES)"},"content":{"rendered":"<p>Shkruan Jeton Rexhepi, studiues i artit<\/p>\n<p>M\u00eb 15 janar1944, u lind n\u00eb Preshev\u00eb, piktori dhe profesori universitar, tashm\u00eb n\u00eb pension Sabedin Etemi. S\u00eb bashku me akademik Muslim Mulliqin, jan\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsuesit m\u00eb eminent t\u00eb arteve pamore n\u00eb Kosov\u00eb. Si p\u00ebrfaq\u00ebsues i frym\u00ebs ekspresioniste, Etemi ka l\u00ebn\u00eb gjurm\u00eb n\u00eb shum\u00eb breza t\u00eb krijuesve t\u00eb rinj\u00eb t\u00eb artit pamor, duke pasur n\u00eb fokus talenitin p\u00ebr vizatim dhe pikturim. Artisit, edukimin e tij e mori n\u00eb Univeristetin e Beogradit n\u00eb Akademin\u00eb e Arteve t\u00eb Bukura, n\u00eb klas\u00ebn e profesorit Milosh Bajiq. Duke i par\u00eb veprat e piktorit Milosh Bajic ( 1915 \u2013 1995 ) ne e kemi nj\u00eb panoram\u00eb m\u00eb t\u00eb sakt\u00eb edhe m\u00eb orientuse se nga cila frym\u00eb kishte nisur hapat e par\u00eb, arti modern n\u00eb kosov\u00eb. Ndikimi i pedagogut te Etemi \u00ebsht\u00eb n\u00eb aspektin teknik t\u00eb p\u00ebrpunimit t\u00eb ngjyr\u00ebs dhe t\u00eb m\u00ebsuarit t\u00eb pikturimit n\u00eb kanvac\u00eb, rjedhimisht\u00eb kultura austriake e Bajicit e bartur n\u00eb Beograd e m\u00eb von\u00eb edhe n\u00eb Prishtin\u00eb nga porfesor Sabedin Etemi, q\u00eb nga viti 1976 kur\u00eb mbaroi studimet p\u00ebr piktur\u00eb n\u00eb Beograd. Pastaj u kthye n\u00eb Prishtin\u00eb p\u00ebr t\u00eb vazhduar studimet pasuniveristare te prorfesor Muslim Mulliqi. Ishin k\u00ebto vite q\u00eb treguan kthes\u00eb t\u00eb madhe n\u00eb veprat e realizuara nga Etemi, q\u00eb n\u00eb nj\u00ebfar\u00eb m\u00ebnyre ato u ndikuan nga shprehja e rrebelimit artistik q\u00eb vinte nga imagjinata e sforcuar dhe nd\u00ebrdija e piktorit q\u00eb Mulliqi do ta p\u00ebrshkrunte m\u00eb von\u00eb se, Etemi vuri disa kund\u00ebrshtime n\u00eb piktur\u00eb, duke mos u pajtuar me frym\u00ebn e akademizmit n\u00eb Akademin\u00eb e e Arteve n\u00eb Prishtin\u00eb, duke v\u00ebn\u00eb n\u00eb peshore dy akademit\u00eb, at\u00eb t\u00eb Beogradit dhe t\u00eb Prishtin\u00ebs.<\/p>\n<p>Etemi n\u00eb krijimtarin\u00eb e vet\u00eb artistike ka dy periudha, at\u00eb t\u00eb \u2018\u2019kalt\u00ebrt\u2019\u2019 dhe periudh\u00ebn e \u2018\u2019Kuqe\u2019\u2019 n\u00eb piktur\u00eb. Ai nuk u mjaftua n\u00eb hulumtimet dhe studimet p\u00ebr piktur\u00eb, por zhvilloi paralelisht me vizatimin dhe grafik\u00ebn edhe shkrimet n\u00eb kritik\u00ebn e arit duke qen\u00eb alternaitav\u00eb e vetme e kritik\u00ebs, pa miq\u00ebsi dhe njohje p\u00ebrsonale.<br \/>\nN\u00eb fillimet e karrier\u00ebs artistke kishte realizuar disa tablo t\u00eb personaliteteve t\u00eb njohura shqiptare, duke i g\u00ebrshetuar me ato t\u00eb vendlindj\u00ebs, si: \u2018\u2019Durmish Presheva\u2019\u2019, \u2019\u2019Poeti Dibran\u2019\u2019, \u2019\u2019Tefta Tashko\u2019\u2019 etj. Ishin k\u00ebto verpa q\u00eb Etemi ishte ndikuar apo frymzuar nga pedagogu Bajic n\u00eb p\u00ebrpunimin e ngjyr\u00ebs. M\u00eb von\u00eb kemi shkputje graduale t\u00eb k\u00ebtii ndikimi n\u00eb veprat e piktorit Sabedin Etemi. Pasi q\u00eb piktori kishte l\u00ebvizur shum\u00eb gjat\u00eb jet\u00ebs s\u00eb tij dhe k\u00ebto l\u00ebvizje ishin t\u00eb shpeshta, kryesisht\u00eb pas\u00eb koh\u00ebs s\u00eb studimeve n\u00eb Beograd, duke shkuar\u00eb p\u00ebr vizita studimore edhe n\u00eb kryeqyetet e ish Jugosllavis\u00eb p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb p\u00ebrvoja t\u00eb reja, ku pastaj realizoi nj\u00eb s\u00ebr\u00eb veprash artistike mjaft\u00eb origjinale, t\u00eb shk\u00ebputura nga ndikimet e pedagog\u00ebve t\u00eb tij. Beogradi, Prishtina, Peja e Presheva, ishin frekuentimet m\u00eb t\u00eb shpeshta t\u00eb piktorit. Duke u bazuar edhe n\u00eb em\u00ebrtimet e pikturave t\u00eb tij, shihet qart\u00eb s\u00eb k\u00ebto vise ai i kishte nj\u00eb vizituar dhe jetuar. N\u00eb Beograd si student, mori p\u00ebrvoaja nga pedagog\u00eb, shok\u00eb e piktor\u00eb t\u00eb gjenerat\u00ebs, pastaj puna profesionale n\u00eb praktik\u00eb n\u00eb Prishtin\u00eb n\u00eb studimet e pasuniveristare dhe njohja m\u00eb p\u00ebr s\u00eb af\u00ebrmi m\u00eb akademik Muslim Mulliqin, b\u00ebri q\u00eb t\u00eb marr nj\u00eb kthes\u00eb e madh\u00eb n\u00eb formimin e tij\u00eb artistik. Me Pej\u00ebn ishte lidhur q\u00eb nga shkolla e mesme e arteve aplikative. Shok\u00ebt e f\u00ebmij\u00ebris\u00eb dhe bashk\u00ebshortja Lumnija ishin arsyet kryesore p\u00ebr frymzim n\u00eb piktur\u00eb. Etemi dhe Lumnija, jan\u00eb martuar n\u00eb vitin 1972. Presheva mbetet histori n\u00eb vete, duke l\u00ebn\u00eb gjurm\u00eb t\u00eb thella n\u00eb f\u00ebmij\u00ebrin\u00eb e tij, nga shkolla fillore e deri te odat, ku profesor Etemi i ndiqte me admirim muhabete e pleq\u00ebve t\u00eb Lugin\u00ebs q\u00eb vivin n\u00eb Od\u00ebn e gjyshit t\u00eb tij n\u00eb Preshev\u00eb. Deri n\u00eb mbarimin e luftes s\u00eb vitit 1999 n\u00eb Kosov\u00eb, Etemi e kishte periudh\u00ebn e ngjyr\u00ebs s\u00eb \u2018\u2019Kalt\u00ebrt\u2019\u2019 nd\u00ebrsa pas\u00eb viteve 2000 realizoi periudh\u00ebn e ngjyr\u00ebs s\u00eb \u2018\u2019Kuqe \u2018\u2019 ku m\u00eb shum\u00eb dominon vizatimi, vijat, tonet pastruoze, potezat e ritmike, tonet e lidhura me kompozicionin dhe harmonin\u00eb e ngjyrave dhe t\u00eb tjerat si k\u00ebto, formojn\u00eb nj\u00eb stil original t\u00eb piktorit q\u00eb lidhet me figurat q\u00eb aai bart\u00eb n\u00eb nj\u00eb vep\u00ebr orkestrale. N\u00eb veprat e k\u00ebsaj periudhe jan\u00eb : \u2018\u2019Motiv\u2019\u2019, \u2019\u2019Peisazh\u2019\u2019, \u2019\u2019Ylberi\u2019\u2019, \u2019\u2019Dritarja\u2019\u2019, \u2019\u2019Shtepit\u00eb n\u00eb kod\u00ebr\u2019\u2019, \u2019\u2019Demat\u2019\u2019, \u2019\u2019Bufi\u2019\u2019, \u2019\u2019Pranvera\u2019\u2019, q\u00eb k\u00ebto piktura kan\u00eb nj\u00eb frym\u00ebzim nga veprat e piktorit Oskar Kokoschka ( 1886-1980 ), q\u00eb lidhet me stilin e pun\u00ebs dhe frym\u00ebn ekspresioniste n\u00eb artet pamore.<br \/>\nP\u00ebrvoja si pedagog, fillimisht\u00eb n\u00eb Universietin e Teto\u00ebvs, n\u00eb Fakultetin e Arteve ku ligj\u00ebroi vizatimin dhe Piktur\u00ebn e m\u00eb von\u00eb n\u00eb Fakultetin e Arteve n\u00eb Prishtin\u00eb pas\u00eb vitit 2000, kur edhe filloi periudha e ngjyr\u00ebs s\u00eb \u2018\u2019Kuqe\u2019\u2019 kemi nj\u00eb shp\u00ebrthim t\u00eb artistit, duke vazhduar shprehjen origjinale t\u00eb tij krijuse q\u00eb s\u00eb bashku m\u00eb Mulliqin jan\u00eb dy figurat m\u00eb t\u00eb rend\u00ebsishm\u00eb t\u00eb k\u00ebsaj fryme t\u00eb ariti n\u00eb Kosov\u00ebs. Miku i tij, professor Nebih Muriqi, shkruan n\u00eb parath\u00ebnjen e ekspozit\u00ebs s\u00eb hapur n\u00eb vitin 1997 \u2018\u2019Hani i dy robert\u00ebve \u2018\u2019 ku thot\u00eb: \u201a\u2018Gama e ngjyrave t\u00eb tij \u00ebsht\u00eb e k\u00ebrkuar, e studiuar, e p\u00ebrpunuar dhe zbuluar me sens t\u00eb posa\u00e7\u00ebm p\u00ebr shuarjen e ritmit, si t\u00eb tra<\/p>\n<p>Jeton Rexhepi<br \/>\n<img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/40664935-3D08-4AC4-8814-1A6CE30AF686.jpeg\" alt=\"\" width=\"592\" height=\"480\" class=\"aligncenter size-full wp-image-72229\" srcset=\"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/40664935-3D08-4AC4-8814-1A6CE30AF686.jpeg 592w, https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/40664935-3D08-4AC4-8814-1A6CE30AF686-300x243.jpeg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 592px) 100vw, 592px\" \/><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/053C6201-A6D2-4B57-9858-A1D4637D32B3.jpeg\" alt=\"\" width=\"607\" height=\"480\" class=\"aligncenter size-full wp-image-72230\" srcset=\"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/053C6201-A6D2-4B57-9858-A1D4637D32B3.jpeg 607w, https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/053C6201-A6D2-4B57-9858-A1D4637D32B3-300x237.jpeg 300w, https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/053C6201-A6D2-4B57-9858-A1D4637D32B3-600x474.jpeg 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 607px) 100vw, 607px\" \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Shkruan Jeton Rexhepi, studiues i artit M\u00eb 15 janar1944, u lind n\u00eb Preshev\u00eb, piktori dhe profesori universitar, tashm\u00eb n\u00eb pension Sabedin Etemi. S\u00eb bashku me akademik Muslim Mulliqin, jan\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsuesit m\u00eb eminent t\u00eb arteve pamore n\u00eb Kosov\u00eb. Si p\u00ebrfaq\u00ebsues i frym\u00ebs ekspresioniste, Etemi ka l\u00ebn\u00eb gjurm\u00eb n\u00eb shum\u00eb breza t\u00eb krijuesve t\u00eb rinj\u00eb t\u00eb artit [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":72231,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":{"0":"post-72228","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/72228","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=72228"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/72228\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/72231"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=72228"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=72228"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=72228"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}