{"id":80625,"date":"2021-04-29T20:09:01","date_gmt":"2021-04-29T20:09:01","guid":{"rendered":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/?p=80625"},"modified":"2021-04-29T20:09:01","modified_gmt":"2021-04-29T20:09:01","slug":"jo-veting-por-revolucion","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/jo-veting-por-revolucion\/","title":{"rendered":"Jo veting, por revolucion!"},"content":{"rendered":"<p>Nga Afrim Salihu <\/p>\n<p>Duke pas parasysh faktin se nj\u00eb num\u00ebr i konsideruar i prokuror\u00ebve dhe gjyqtar\u00ebve jan\u00eb em\u00ebruar n\u00eb pozita pa merita. Dmth gjat\u00eb konkursit nga K\u00ebshilli Gjyq\u00ebsor\u00eb dhe K\u00ebshillit Pokurorial t\u00eb Kosov\u00ebs selektimi i t\u00eb gjith\u00eb aplikant\u00ebve \u2013 kandidat\u00ebt kan\u00eb qen\u00eb jo profesional dhe jomeritor\u00eb.<\/p>\n<p>Nga ky konstatim faktit, sistemi i drejt\u00ebsis\u00eb po vuan edhe p\u00ebr shkak t\u00eb munges\u00ebs s\u00eb profesionalizimit t\u00eb tyre, sepse kandidat\u00ebt e selektuar dhe t\u00eb em\u00ebruar vijn\u00eb kryesisht n\u00eb k\u00ebto detyra t\u00eb shenj\u00ebta dhe mjaft\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme nga institucione publike si Dogana e Kosov\u00ebs, Administrata Tatimore, Aeroporti e institucione t\u00eb pavarura publike etjera.<\/p>\n<p>Pra n\u00eb selektimin e kandidat\u00ebve t\u00eb emr\u00ebruar n\u00eb detyra me pesh\u00eb p\u00ebr shtetin kan ardh\u00eb nj\u00eb % e personave n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb jomeritore, sepse n\u00eb sistemin e kaluar ka pas nj\u00eb rregull strikte, fillimisht kandidati p\u00ebr tu emruar n\u00eb pozita t\u00eb tilla, ka qen\u00eb dasht\u00eb ta kryej Fakultetin e Drejt\u00ebsis\u00eb, praktik\u00ebn, provimin e jurispodenc\u00ebs, s\u00eb paku 5 vite bashk\u00ebpuntor\u00eb profesional n\u00eb gjykata ose prokurori apo avokati, e tek pastaj t&#8217;i lejohet kandidimi p\u00ebr pozita t\u00eb tilla t\u00eb shejta, e meq\u00eb se sistemi i drejt\u00ebsis\u00eb \u00ebsht\u00eb pothuajse n\u00eb gremin\u00ebn e kolapsit total, vetingu si institucion i ardh\u00ebsh\u00ebm i selektimit t\u00eb v\u00eblefshm\u00ebris\u00eb p\u00ebr matjen e performanc\u00ebs t\u00eb prokuror\u00ebve dhe t\u00eb gjyqtar\u00ebve duhet t\u00eb ndodh\u00eb sa m\u00eb shpejt\u00eb.<\/p>\n<p>Viti q\u00eb sapo kemi hyr\u00eb dhe ndryshimet politike, po shihet si vit ideal kur duhet t\u00eb filloj\u00eb procesi i vetingut n\u00eb drejt\u00ebsi, si form\u00eb e vetme q\u00eb t\u00eb kthehet besimin n\u00eb sistemin e drejt\u00ebsis\u00eb n\u00eb vend.<\/p>\n<p>Ky konstatim ka pesh\u00eb dhe \u00ebsht\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsis\u00eb imidiate.<\/p>\n<p>K\u00ebt\u00eb kostatim e kan\u00eb deklaruar edhe organizatat q\u00eb merren me monitorimin e pun\u00ebs s\u00eb sistemit t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb t\u00eb cil\u00ebt shprehen t\u00eb bindur se gjendja n\u00eb sistemin e drejt\u00ebsis\u00eb nuk mund t\u00eb ndryshoj\u00eb pa ndodhur nj\u00eb proces i vetingut, pa nj\u00eb proces t\u00eb vetingut \u00ebsht\u00eb e pamundur q\u00eb sistemi i drejt\u00ebsis\u00eb t\u00eb ngjallet, t\u2019i adresojn\u00eb k\u00ebrkesat e qytetar\u00ebve dhe t\u00eb ofroj\u00eb drejt\u00ebsi t\u00eb bazuar n\u00eb ligj.<\/p>\n<p>P\u00ebr tu fuqizuar ky veprim i nevojsh\u00ebm nevojitet plot\u00ebsim ndryshim i korniz\u00ebs ligjore, ku n\u00ebnkupton edhe amendamentim t\u00eb Kushtetut\u00ebs, p\u00ebr \u00e7ka p\u00ebr ne \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme q\u00eb t\u00eb ket\u00eb vullnet politik.<\/p>\n<p>N\u00eb vitet e fundit kemi konstatuar se pa pasur nj\u00eb proces t\u00eb vetingut do t\u00eb jet\u00eb pothuajse e pamundur q\u00eb sistemi i drejt\u00ebsis\u00eb t\u00eb ngjallet, sistemi i drejt\u00ebsis\u00eb t\u2019i adresoj\u00eb k\u00ebrkesat e qytetar\u00ebve t\u00eb Kosov\u00ebs, t\u00eb ofroj\u00eb nj\u00eb drejt\u00ebsi t\u00eb bazuar n\u00eb ligj, t\u00eb drejt\u00eb t\u00eb paansh\u00ebm dhe t\u00eb barabart\u00eb p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb qytetar\u00ebt e Kosov\u00ebs.<\/p>\n<p>Dyshohet se sistemi i drejt\u00ebsis\u00eb vuan nga grupe t\u00eb caktuara brenda tij\u00eb q\u00eb i sh\u00ebrbejn\u00eb politik\u00ebs apo grupeve t\u00eb caktuara ekonomike e grupe t\u00eb intereseve t\u00eb ndryshme, nga ky konstatim drejt\u00ebsia p\u00ebrballet edhe me munges\u00eb t\u00eb profesionalizmit.<\/p>\n<p>Sistemi i drejt\u00ebsis\u00eb mund t\u00eb pastrohet vet\u00ebm p\u00ebrmes nj\u00eb procesi t\u00eb vetingut, i cili do t\u00eb jet\u00eb transparent, i bazuar n\u00eb ligj, i bazuar n\u00eb procedur\u00eb dhe i cili garanton integritetin e k\u00ebtij procesi.<\/p>\n<p>P\u00ebr k\u00ebt\u00eb veprim emergjent\u00eb nevoitet selektimi i personave meritor\u00eb t\u00eb paansh\u00ebm, t\u00eb pavarur, persona t\u00eb cil\u00ebt e kan\u00eb d\u00ebshmuar vetvet\u00ebn se jan\u00eb t\u00eb pakorruptuar, familjar\u00eb t\u00eb devotsh\u00ebm, persona profesional t\u00eb cil\u00ebt e njohin n\u00eb thelb drejt\u00ebsin\u00eb dhe funksionimin e saj, persona q\u00eb kan\u00eb integritet personal dhe familjar\u00eb, persona t\u00eb cil\u00ebt n\u00eb rrethin ku jetojn\u00eb dhe n\u00eb vendin ku ushtrojn\u00eb profesionin e drejt\u00ebsis\u00eb kan\u00eb integritet njer\u00ebzor\u00eb t\u00eb lart\u00eb, jan\u00eb t\u00eb moralsh\u00ebm dhe jan\u00eb persona t\u00eb cil\u00ebt shtetin e kan\u00eb perpara gjithqkaje.<\/p>\n<p>Vet\u00ebm selektimi i personave t\u00eb till\u00eb t\u00eb cil\u00ebt do t\u00eb hartojn\u00eb evaluimin dhe pregaditjen e testimit t\u00eb vetingut, do t\u00eb mund\u00eb t\u00eb pastrojn\u00eb sistemin e drjt\u00ebsis\u00eb, t\u00eb gjith\u00eb personat t\u00eb cil\u00ebt jan\u00eb em\u00ebruar n\u00eb pozitat e prokurorive dhe gjykat\u00ebsve n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb jomeritore duhet q\u00eb vet\u00eb t\u00eb japin dor\u00ebheqje ose p\u00ebrmes vetingut si intitucion i pastrimit t\u00eb personave jomeritor\u00eb ti largojn\u00eb nga k\u00ebto detyra.<\/p>\n<p>Republika e Kosov\u00ebs \u00ebsht\u00eb krijuar me gjak, sakrific\u00eb dhe luft\u00eb rezistente me dekada deri n\u00eb shpalljen e pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb saj n\u00eb vitin 2008, andaj bazuar n\u00eb k\u00ebt\u00eb fakt drejt\u00ebsia si tempull kryesor i funksionimit t\u00eb mir\u00ebfillt t\u00eb shtetit duhet q\u00eb brenda K\u00ebshillit Prokurorial dhe K\u00ebshillit Gjyq\u00ebsor\u00eb dhe t\u00eb avokatis\u00eb t\u00eb ket\u00eb persona profesional dhe persona t\u00eb cil\u00ebt selektohen me an\u00eb t\u00eb meritokracis\u00eb. <\/p>\n<p>Momentalisht nj\u00eb % e madhe e avokat\u00ebve, gjykat\u00ebsve dhe prokuror\u00ebve duhet t\u00eb pastrohen, sepse k\u00ebto 3 shtylla me pesh\u00eb p\u00ebr funksionimin e mir\u00ebfillt t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb brenda an\u00ebtar\u00ebve t\u00eb saj\u00eb kan\u00eb an\u00ebtar\u00eb t\u00eb cil\u00ebt nuk i plotsojn\u00eb kushtet minimale p\u00ebr ta ushtruar profesionet e tilla.<\/p>\n<p>Andaj sistemi i drejt\u00ebsis\u00eb frenon dhe nuk jep rezulltate, sepse ka munges\u00eb t\u00eb profesionalizimit, populli i Kosov\u00ebs e ka humb\u00eb besimin tek gjykata, prokuroria dhe avokatia e besa edhe te policia.<\/p>\n<p>K\u00ebto 4 shtylla thelb\u00ebsore kan\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr veting, vetingu do ta shpetoj\u00eb sistemin e drejt\u00ebsis\u00eb, vetingu dhe pas saj\u00eb emrimi i personave t\u00eb rinj\u00eb me merit\u00eb do ta forcoj\u00eb besimin e qytetar\u00ebve kosovar\u00eb ndaj institucioneve t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb.<\/p>\n<p>Funksionimi i drejt\u00eb dhe ligjor b\u00ebhet vet\u00ebm me persona profesional dhe persona meritor\u00eb, vetingu do ta forzoj\u00eb edhe besimin dhe bashkpunimin nderkomb\u00ebtar\u00eb, vetingu do t\u00eb forzoj\u00eb ekonomin\u00eb kosovare, qytetar\u00ebt do t\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb harmoni dhe do t\u00eb kthehet besimi ndaj shtetit, ekonomia do t\u00eb funksionoj lirsh\u00ebm dhe vrullsh\u00ebm, sepse vetingu dhe em\u00ebrimi i peronave meritor\u00eb n\u00eb t\u00eb ardhm\u00ebn do t\u00eb p\u00ebrmisoj\u00eb \u00e7do institucion publik t\u00eb pavarur shtetror\u00eb dhe sektorin privat.<\/p>\n<p>Qytetari kosovar\u00eb do t\u00eb ket\u00eb mb\u00ebshtetje shtetrore, sepse shteti me an\u00eb t\u00eb mekanizmave funksional t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb do ta qortoj\u00eb dhe nd\u00ebshkoj\u00eb \u00e7do person fizik ose juridik apo cilindo q\u00eb shkel\u00eb ligjin dhe nuk e p\u00ebrkrah, por do t\u00eb liroj\u00eb edhe ata persona t\u00eb cil\u00ebt dyshohen ose akuzohen pa baz\u00eb.<\/p>\n<p>Pra drejt\u00ebsia b\u00ebhet me njerz\u00eb profesional dhe meritor\u00eb dhe gabimet do t\u00eb jen\u00eb minimale, sepse personat profesional gabojn\u00eb pak dhe vendimet i kan\u00eb t\u00eb guximshme dhe t\u00eb ligjshme, personi meritor n\u00eb ushtrimin secilit profesion edhe vendimet i jep me merit\u00eb dhe masa e gabimit n\u00eb % \u00ebsht\u00eb shum\u00eb shum\u00eb e ul\u00ebt.<\/p>\n<p>Vetingu n\u00eb drejt\u00ebsi \u00ebsht\u00eb i domosdosh\u00ebm, por q\u00eb duhet t\u00eb b\u00ebhet shum\u00eb kujdes se si do t\u00eb organizohet ky process.<\/p>\n<p>Un\u00eb mendoj se para se t\u00eb fillojn\u00eb ndryshimet ligjore duhet q\u00eb t\u00eb krijohen kushte, kushtet dhe ndryshimet b\u00ebhen me persona t\u00eb cil\u00ebt i njohin fushat e drejt\u00ebsis\u00eb, e pasi t\u00eb krijohen kushte ligjore n\u00eb harmoni me Kushtetut\u00ebn e R s\u00eb Kosov\u00ebs edhe veprimet duhet t\u00eb jen\u00eb n\u00eb harmoni me ligjet konvencionale.<\/p>\n<p>Kur kjo t\u00eb kryhet mendoj se personat e selektuar duhet q\u00eb vetingun ta kryejn\u00eb t\u00eb pavarur dhe t\u00eb mbyllur p\u00ebr publikun p\u00ebr nj\u00eb muaj n\u00eb nj\u00eb hotel ose institucion shtetror\u00eb ku asnj\u00eb person i emruar p\u00ebr ta kryer k\u00ebt\u00eb detyr\u00eb t\u00eb shenjt\u00eb t\u00eb mos lejohen q\u00eb t\u00eb komunikojn\u00eb me jasht\u00eb, p\u00ebr pos antar\u00ebve t\u00eb familjes deri sa t\u00eb kyhet k\u00eb proces dhe t\u00eb shpallen rezultatet e Vetingut si p\u00ebrfundimtar, ky izolim do t\u00eb kontriboj\u00eb q\u00eb t\u00eb menjanohet nd\u00ebrhyrja nga jasht\u00eb.<\/p>\n<p>Arsye thelb\u00ebsore e fuqizimit t\u00eb vetingut do t\u00eb ishte e nevojshme jo vet\u00ebm n\u00eb prokurori, gjykat\u00eb, por edhe n\u00eb avokati dhe polici, gjithashtu n\u00eb vitet e ardhshme revulucion duhet t\u00eb ket\u00eb edhe n\u00eb adminsitrat\u00ebn e p\u00ebrgjithshme shtetrore, sepse ngecja e mosfunksionimit t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb ndodh\u00eb edhe nga nj\u00eb % e madhe e ushtrimit t\u00eb detyr\u00ebs s\u00eb personave jo meritor\u00eb dhe joprofesional n\u00eb administrat\u00ebn si t\u00eb gjykatave, prokurorive, por edhe t\u00eb t\u00eb gjitha amidnistratave shtetrore, publike dhe t\u00eb shum\u00eb organeve t\u00eb tjera t\u00eb pavarura shtetrore, e si rezultat mosfunksionimit t\u00eb administrat\u00ebs komplet aparati shtetror\u00eb stagnon dhe nuk ec\u00eb tutje.<\/p>\n<p>Andaj un\u00eb nuk e quaj Veting por REVULUCION I NDRYSHIMEVE t\u00eb shpejta n\u00eb largimin e nj\u00eb % t\u00eb konsideruseshme n\u00eb sistemin e drejt\u00ebsis\u00eb duke i p\u00ebrfshir\u00eb gjykat\u00ebsit, prokuror\u00ebt, avokat\u00ebt, polic\u00ebt dhe ndyshime t\u00eb largimit t\u00eb nj\u00eb % t\u00eb konsiderueshme t\u00eb t\u00eb gjith\u00eb personave t\u00eb cil\u00ebt nuk e meritojn\u00eb ushtrimin e pozit\u00ebs n\u00eb administrat\u00ebn e k\u00ebtyre institucioneve dhe n\u00eb adminsitrata t\u00eb t\u00eb gjitha institucioneve publike, shtetrore dhe t\u00eb institucioneve t\u00eb pavarura shtet\u00ebrore e publike t\u00eb RKS, t\u00eb cil\u00ebt e kan bllokuar komplet funksionimin e mir\u00ebfillt t\u00eb aparatit t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb n\u00eb vend.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Afrim Salihu Duke pas parasysh faktin se nj\u00eb num\u00ebr i konsideruar i prokuror\u00ebve dhe gjyqtar\u00ebve jan\u00eb em\u00ebruar n\u00eb pozita pa merita. Dmth gjat\u00eb konkursit nga K\u00ebshilli Gjyq\u00ebsor\u00eb dhe K\u00ebshillit Pokurorial t\u00eb Kosov\u00ebs selektimi i t\u00eb gjith\u00eb aplikant\u00ebve \u2013 kandidat\u00ebt kan\u00eb qen\u00eb jo profesional dhe jomeritor\u00eb. Nga ky konstatim faktit, sistemi i drejt\u00ebsis\u00eb po vuan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":80626,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":{"0":"post-80625","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/80625","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=80625"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/80625\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/80626"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=80625"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=80625"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=80625"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}