{"id":93763,"date":"2021-10-06T16:05:54","date_gmt":"2021-10-06T16:05:54","guid":{"rendered":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/?p=93763"},"modified":"2021-10-06T16:05:54","modified_gmt":"2021-10-06T16:05:54","slug":"okb-vjen-me-nje-paralajmerimi-5-miliarde-persona-do-te-perballen-me-nje-krize-te-re","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/okb-vjen-me-nje-paralajmerimi-5-miliarde-persona-do-te-perballen-me-nje-krize-te-re\/","title":{"rendered":"OKB vjen me nj\u00eb paralajm\u00ebrimi: 5 miliard\u00eb persona do t\u00eb p\u00ebrball\u00ebn me nj\u00eb kriz\u00eb t\u00eb re"},"content":{"rendered":"<p>3.6 miliard\u00eb njer\u00ebz kishin qasje jo t\u00eb p\u00ebrshtatshme n\u00eb uj\u00eb p\u00ebr t\u00eb pakt\u00ebn nj\u00eb muaj n\u00eb vitin 2018. Deri n\u00eb vitin 2050, kjo shif\u00ebr do t\u00eb rritet n\u00eb mbi 5 miliard\u00eb. \u00cbsht\u00eb ky alarmi i ngritur nga Organizata Bot\u00ebrore Meteorologjike, nj\u00eb agjenci e OKB -s\u00eb, e cila e vler\u00ebson k\u00ebt\u00eb n\u00eb raportin mbi gjendjen e kriz\u00ebs s\u00eb ujit n\u00eb bot\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cPavar\u00ebsisht nga disa p\u00ebrparime, 107 vende mbeten larg q\u00ebllimit t\u00eb menaxhimit t\u00eb burimeve t\u00eb tyre ujore n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb q\u00ebndrueshme deri n\u00eb vitin 2030\u201d.<\/p>\n<p>N\u00eb peizazhin e nj\u00eb klim\u00eb globale q\u00eb ndryshon me shpejt\u00ebsi, rreziqet e lidhura me ujin mbeten n\u00eb krye t\u00eb list\u00ebs.<\/p>\n<p>\u201cP\u00ebrmbytjet dhe that\u00ebsira jan\u00eb n\u00eb rritje p\u00ebr shkak t\u00eb ndryshimit t\u00eb klim\u00ebs. Pritet q\u00eb numri i njer\u00ebzve q\u00eb vuajn\u00eb nga stresi i ujit t\u00eb rritet n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb dramatike, si p\u00ebr shkak t\u00eb rritjes s\u00eb popullsis\u00eb ashtu edhe r\u00ebnies s\u00eb disponueshm\u00ebris\u00eb. Menaxhimi, monitorimi , parashikimi dhe paralajm\u00ebrimi i hersh\u00ebm jan\u00eb t\u00eb fragmentuar dhe t\u00eb pap\u00ebrshtatsh\u00ebm, nd\u00ebrsa p\u00ebrpjekjet financiare globale p\u00ebr klim\u00ebn jan\u00eb t\u00eb pamjaftueshme\u201d, shpjegon OMM.<\/p>\n<p>Modelet e shiut dhe stin\u00ebt bujq\u00ebsore ndryshojn\u00eb, nj\u00eb efekt domino q\u00eb ndikon n\u00eb sh\u00ebndetin, ushqimin, higjien\u00ebn dhe mir\u00ebqenien e njer\u00ebzve. N\u00eb vitin 2020, dy miliard\u00eb njer\u00ebz jetuan n\u00eb vendet ku \u00ebsht\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb gjesh uj\u00eb t\u00eb pijsh\u00ebm, nd\u00ebrsa 2.3 miliard\u00eb nuk kishin higjien\u00eb baz\u00eb. T\u00eb dh\u00ebnat e raportuara n\u00eb raportin e OMM nuk l\u00ebn\u00eb vend p\u00ebr interpretim. Shtat\u00ebdhjet\u00eb e pes\u00eb vende raportuan nivele n\u00ebn mesatare t\u00eb efikasitetit t\u00eb ujit, 10 vende nivele jasht\u00ebzakonisht t\u00eb ul\u00ebta.<\/p>\n<p>Grumbullimi i ujit tok\u00ebsor \u00ebsht\u00eb ulur me nj\u00eb norm\u00eb prej 1 centimet\u00ebr n\u00eb vit, dhe vet\u00ebm 0.5% e ujit n\u00eb Tok\u00eb \u00ebsht\u00eb i p\u00ebrdorsh\u00ebm dhe i disponuesh\u00ebm. Numra k\u00ebta q\u00eb t\u00eb trembin. Q\u00eb nga viti 2000, fatkeq\u00ebsit\u00eb mjedisore t\u00eb lidhura me p\u00ebrmbytjet jan\u00eb rritur me 134%, me n\u00eb krye Azin\u00eb, me numrin m\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb vdekjeve dhe humbjeve ekonomike. Nga Japonia n\u00eb Kin\u00eb, dhe m\u00eb pas Indonezia, Nepali, Pakistani dhe India, ato vende ku, p\u00ebr shkak t\u00eb p\u00ebrmbytjeve, miliona njer\u00ebz u zhvendos\u00ebn dhe qindra vdiq\u00ebn\u201d, thuhet n\u00eb deklarat\u00ebn e Petter Taalas, sekretarit t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm t\u00eb OMM. Nga ana tjet\u00ebr, koh\u00ebzgjatja dhe numri i periudhave t\u00eb that\u00ebsir\u00ebs u rrit me 29%, nj\u00eb situat\u00eb kritike ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb Afrik\u00eb. Por edhe n\u00eb Evrop\u00eb p\u00ebrmbytjet katastrofike kan\u00eb shkaktuar qindra vdekje dhe d\u00ebme masive, shtoi Taalas, i cili theksoi se \u201cne duhet t\u00eb zgjohemi nga kriza e ujit\u201d.<\/p>\n<p>Paralajm\u00ebrimi nga OMM p\u00ebr p\u00ebrkeq\u00ebsimin e situat\u00ebs tregon q\u00eb edhe ne duhet ta ndryshojm\u00eb marshin. Normat aktuale t\u00eb p\u00ebrparimit duhet t\u00eb kat\u00ebrfishohen p\u00ebr t\u00eb arritur q\u00ebllimet globale deri n\u00eb vitin 2030, sipas t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb raportuara nga OMM. Ne jemi ende shum\u00eb larg nga q\u00ebllimi i zhvillimit t\u00eb q\u00ebndruesh\u00ebm t\u00eb Kombeve t\u00eb Bashkuara i cili synon t\u00eb siguroj\u00eb disponueshm\u00ebrin\u00eb dhe menaxhimin e ujit dhe kanalizimeve p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>3.6 miliard\u00eb njer\u00ebz kishin qasje jo t\u00eb p\u00ebrshtatshme n\u00eb uj\u00eb p\u00ebr t\u00eb pakt\u00ebn nj\u00eb muaj n\u00eb vitin 2018. Deri n\u00eb vitin 2050, kjo shif\u00ebr do t\u00eb rritet n\u00eb mbi 5 miliard\u00eb. \u00cbsht\u00eb ky alarmi i ngritur nga Organizata Bot\u00ebrore Meteorologjike, nj\u00eb agjenci e OKB -s\u00eb, e cila e vler\u00ebson k\u00ebt\u00eb n\u00eb raportin mbi gjendjen e [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":93764,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":{"0":"post-93763","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/93763","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=93763"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/93763\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media\/93764"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=93763"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=93763"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiostargjilan.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=93763"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}