Para fjalimeve dhe vërejtjeve të liderëve të shteteve anëtare, Antonio Guterres përmendi detyrën e madhe jo vetëm për të shpëtuar planetin, “i cili thënë troç është në zjarr”, por për t’u marrë me pandeminë COVID-19. Ai gjithashtu vuri në dukje “mungesën e qasjes në financa për vendet në zhvillim për t’u rikuperuar — një krizë që nuk është parë në një brez”, me humbjen e terrenit për arsimin, shëndetin dhe të drejtat e grave
Duke paralajmëruar se bota është në “rrezik të madh”, kreu i Kombeve të Bashkuara thotë se liderët që takohen personalisht për herë të parë pas tre vjetësh në Asamblenë e Përgjithshme duhet të trajtojnë konfliktet dhe katastrofat klimatike, rritjen e varfërisë dhe pabarazisë – dhe të adresojnë ndarjet ndër fuqitë e mëdha që janë përkeqësuar qëkur Rusia pushtoi Ukrainën.
Para fjalimeve dhe vërejtjeve të liderëve të shteteve anëtare, sekretari i përgjithshëm i OKB-së, Antonio Guterres, përmendi detyrën e madhe jo vetëm për të shpëtuar planetin, “i cili thënë troç është në zjarr”, por për t’u marrë me pandeminë COVID-19. Ai gjithashtu vuri në dukje “mungesën e qasjes në financa për vendet në zhvillim për t’u rikuperuar — një krizë që nuk është parë në një brez”, me humbjen e terrenit për arsimin, shëndetin dhe të drejtat e grave.
Guterres ka mbajtur fjalimin për “gjendjen e botës” në hapjen e mbledhjes vjetore globale të nivelit të lartë të martën. Zëdhënësi i OKB-së, Stephane Dujarric, tha se do të ishte “një raport i matur, thelbësor dhe i fokusuar në zgjidhje” për një botë “ku ndarjet gjeopolitike po na vënë të gjithëve në rrezik”.
“Nuk do të ketë asnjë shtresë sheqeri në komentet e tij, por ai do të përshkruajë arsyet për shpresë,” u tha Dujarric gazetarëve.
Takimi i 77-të i Asamblesë së Përgjithshme të liderëve botërorë mblidhet nën hijen e luftës së parë të madhe të Evropës që nga Lufta e Dytë Botërore – konflikti midis Rusisë dhe Ukrainës, i cili ka nxitur krizë globale ushqimore dhe ka hapur çarje midis fuqive të mëdha në mënyrë të paparë që nga koha e Luftës së Ftohtë.
Megjithatë, rreth 150 krerë shtetesh dhe qeverish janë në listën e folësve më të fundit. Kjo është një shenjë se pavarësisht gjendjes së fragmentuar të planetit, Kombet e Bashkuara mbeten vendi kryesor i mbledhjes së presidentëve, kryeministrave, monarkëve dhe ministrave që jo vetëm të japin pikëpamjet e tyre, por të takohen privatisht për të diskutuar sfidat në agjendën globale — dhe shpresojmë të bëjmë ndonjë përparim.
Në krye të kësaj agjende për shumë njerëz: pushtimi i Ukrainës nga Rusia më 24 shkurt, i cili jo vetëm kërcënon sovranitetin e fqinjit të saj më të vogël, por ka ngritur frikën për një katastrofë bërthamore në centralin bërthamor më të madh të Evropës në juglindjen e vendit tani të pushtuar nga Rusia.
Udhëheqësit në shumë vende po përpiqen të parandalojnë një luftë më të gjerë dhe të rivendosin paqen në Evropë. Diplomatët, megjithatë, nuk presin ndonjë përparim këtë javë.
Humbja e eksporteve të rëndësishme të drithërave dhe plehrave nga Ukraina dhe Rusia ka shkaktuar një krizë ushqimore, veçanërisht në vendet në zhvillim, dhe inflacion dhe një rritje të kostos së jetesës në shumë të tjera. Këto çështje janë në krye të agjendës së ditës.
Shqetësimet që duhen adresuar urgjentisht
Në një takim të hënën për të promovuar objektivat e OKB-së për vitin 2030 – duke përfshirë dhënien fund të varfërisë ekstreme, sigurimin e arsimit cilësor për të gjithë fëmijët dhe arritjen e barazisë gjinore – Guterres tha se rreziqet e shumta urgjente në botë e bëjnë atë “joshëse për të vënë në një anë prioritetet tona të zhvillimit afatgjatë”.
Por shefi i OKB-së tha se disa gjëra nuk mund të presin – mes tyre arsimi, puna e dinjitetshme, barazia e plotë për gratë dhe vajzat, kujdesi shëndetësor gjithëpërfshirës dhe veprimet për të trajtuar krizën klimatike. Ai bëri thirrje për financa dhe investime publike dhe private dhe mbi të gjitha për paqe.
Vdekja e Mbretëreshës Elizabeth e Dytë dhe funerali i saj në Londër të hënën, ku morën pjesë shumë liderë botërorë, kanë krijuar ndryshim agjendash për takimin e nivelit të lartë. Diplomatët dhe stafi i OKB-së janë përpjekur të merren me ndryshimet në planet e udhëtimit, kohën e ngjarjeve dhe orarin e ndërlikuar logjistik të të folurit për liderët botërorë.
Mbledhja globale, e njohur si Debati i Përgjithshëm, ishte tërësisht virtuale në vitin 2020 për shkak të pandemisë dhe hibrid në vitin 2021. Këtë vit Asambleja e Përgjithshme prej 193 anëtarësh kthehet në fjalime vetëm personalisht, me një përjashtim të vetëm – presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskyy.
