Një nënë ka ndarë përvojën e saj pas qëndrimit në Klinikën e Pediatrisë në Qendrën Klinike Universitare të Kosovës (QKUK), ku kishte dërguar djalin e saj dyvjeçar për trajtim pas disa ditësh me të vjella dhe diarre.
Sipas rrëfimit të saj, pas kontrollit mjekësor dhe analizave, fëmija u vendos të shtrohej në Pediatri për shkak të gjendjes shëndetësore.
Ajo ka treguar se gjatë qëndrimit në klinikë është përballur me vështirësi që lidhen me mungesën e disa kushteve bazike, duke përmendur pritjen për pranim, vështirësi gjatë vendosjes së kanilës, si dhe shqetësime për higjienën në dhomën ku duhej të qëndronte djali i saj.
“Një fëmijë dyvjeçar, i sëmurë, i dehidratuar dhe i lodhur, duhej të shpohej disa herë derisa procedura të kryhej me sukses”, ka shkruar ajo, duke shtuar se kishte kërkuar që procedura të kryhej nga dikush me më shumë përvojë.
Nëna ka ngritur shqetësime edhe për kushtet në repart, duke pretenduar se në dhomë kishte mungesë të çarçafëve të pastër, sapunit dhe mjeteve bazike të higjienës.
Ajo ka theksuar se kërkesat e saj nuk lidhen me luks, por me kushte minimale për një ambient ku trajtohen fëmijë të sëmurë.
“Ne nuk kërkojmë dhoma private apo komoditete të veçanta. Kërkojmë pastërti, higjienë, masa bazike të kontrollit të infeksioneve dhe komunikim profesional me prindërit”, ka deklaruar ajo.
Në rrëfimin e saj, nëna ka përmendur edhe një situatë pas trajtimit, kur kishte kërkuar heqjen e kanilës së djalit, por sipas saj ishte përballur me vonesa dhe mungesë koordinimi mes stafit të ndërrimeve.
Ajo ka bërë thirrje për përmirësim të kushteve në institucionet shëndetësore, duke theksuar se sakrifica dhe kujdesi i prindërve për fëmijët nuk duhet të zëvendësojë përgjegjësitë e sistemit shëndetësor.
Ky është postimi:
Në mbrojtje të Dante Aligerit
Nuk duhet ta gjykojmë shumë ashpër Dante Aligerin për faktin se Ferri i tij kishte vetëm nëntë rrathë.
Ai shkroi me aq informacion sa kishte në dispozicion.
Pediatrinë e QKUK-së, për shembull, nuk e kishte vizituar.
Po ta kishte vizituar ndoshta sot letërsia botërore do ta njihte edhe rrethin e dhjetë: atë ku nuk përfundon për mëkatet e tua, por thjesht sepse fëmija të është sëmurë dhe ke pasur nevojë për sistemin publik shëndetësor.
Djali ynë, Gjergji, është dy vjeç. Pas disa ditësh me të vjella dhe diarre që zgjati më shumë seç duhej, sot në mëngjes e sollëm në QKUK për kontroll. Pas vlerësimit të mjekut dhe analizave, u vendos që të shtrohej në Pediatri.
Fillimisht pritëm rreth 20 minuta që dikush të vinte të na pranonte. Pastaj, nga fundi i korridorit, u dëgjua një britmë:
“Gjeeeergj! A ka Gjergj këtu? Gjeeeergj Kastrioti?”
U nisëm pas zërit.
Në fund të korridorit gjetëm një zonjë pozitive, me humor, por dukshëm të rraskapitur. Mezi ecte.
Në fakt, ajo pamje ndoshta ishte metafora më e saktë e sistemit që do të njihnim në orët në vazhdim: njerëz që përpiqen ta mbajnë në këmbë diçka që prej kohësh mezi ecën.
Pastaj erdhi koha për t’ia vendosur Gjergjit kanilën.
Një shpim. Pa sukses.
Dy shpime. Pa sukses.
Një fëmijë dyvjeçar, i sëmurë, i dehidratuar, i lodhur dhe i frikësuar, duhej të shpohej disa herë derisa të kryhej me sukses një procedurë bazike.
Dhe unë, si një “Karen” e certifikuar kur bëhet fjalë për fëmijën tim, bëra kërkesën skandaloze që të vinte dikush që mund t’ia vendoste kanilën pa e shpuar fëmijën pafundësisht.
Pastaj filloi procesi i sistemimit.
“A ta çojmë te dhoma X?”
“Jo, se andej janë me fruth.”
“S’di ku…”
Pak diskutim.
Pastaj u gjet zgjidhja:
“Hajt te dhoma X.”
Dhe neve:
“Shkoni në dhomën X. Vetëm keni kujdes të mos keni kontakt me pacientin aty, se mund t’ia ngjitni. S’kemi dhomë tjetër.”
E thjeshtë.
Në një repart ku trajtohen fëmijë me sëmundje infektive, kontrolli i infeksioneve, me sa duket, funksionon mbi parimin “kini kujdes”
Nuk ka nevojë për izolim adekuat. Nuk ka nevojë për protokolle të qarta. Mjafton vigjilenca personale e një dyvjeçari të sëmurë, me kanilë në këmbë dhe e dy prindërve të tij.
Pastaj hymë në dhomë.
Pasi pame dhomën dhe shtratin ku pritej të qëndronte Gjergji, shprehem shqetësimin ta linim aty.
Këtu morëm edhe një leksion të shkurtër mbi prinderimin.
Një infermiere e re na shpjegoi se një nënë, për fëmijën e saj, duhet të jetë në gjendje të qëndrojë edhe zgjuar, edhe ulur në një karrige, gjithë natën.
Faleminderit. Vetëm për këte sqarim kisha nevojë.
Problemi nuk qenka mungesa e kushteve. Problemi qenka se prindërit kanë pritshmëri të tepruara.
Shtrati ku duhej të shtrihej fëmija ynë kishte njolla të shumta. Disa prej tyre dukeshin si gjak apo mbetje të vjetra biologjike.
Nuk e di çfarë ishin. Më mirë të mos e dimë.
Kërkuam çarçaf. Nuk kishte.
Na e dha nëna e pacientit tjetër me të cilin po ndanim dhomën.
Sapun? Nuk kishte.
Faculeta, palloma apo mjete të tjera bazike higjienike?Aq më pak.
Tualeti në korridor është i hapur për të gjithë.
Bukfalisht i hapur.Sepse mungon privatësia elementare. Nuk ka dyer.
Dhe jo, as aty nuk ka sapun.
Në hapësirat sanitare gjen kosha të mëdhenj, rroba të grumbulluara dhe një vaskë që të bën të mendosh se higjiena është më shumë një koncept teorik sesa një praktikë spitalore.
Muret janë të zhveshura e të dëmtuara. Dyshekët të njollosur. Pajisjet mbahen bashkë me lidhëse plastike, shirita dhe improvizime që do të ishin kreative në një punëtori shtëpiake, por bëhen disi më pak simpatike kur janë pjesë e një shtrati spitalor për fëmijë.
Dhe këtu duhet bërë një dallim i rëndësishëm.
Nuk po kërkojmë luks.
Nuk po kërkojmë dhoma private.
Nuk po kërkojmë televizor.
Po kërkojmë pastërti. Po flasim për sapun.Për një çarçaf të pastër. Për një dyshek pa njolla me origjinë të panjohur.
Për një tualet me privatësi elementare.
Për masa bazike të kontrollit të infeksioneve.
Për komunikim profesional me prindërit e një fëmije të sëmurë.
Për MINIMUMIN..
Dhe ndoshta kjo është pjesa më e frikshme e gjithë kësaj, se sa shumë jemi mësuar me të papranueshmen.
Sa lehtë një prindi i thuhet se duhet të durojë, sepse “për fëmijën tënd duhet të jesh në gjendje të rrish edhe gjithë natën në karrige”.
Sigurisht që do të rrija. Do të rrija në dysheme po të ishte e nevojshme.
Por gatishmëria e një nëne për të vuajtur për fëmijën e saj nuk është politikë shëndetësore. Dhe dashuria e prindit nuk mund të përdoret si subvencion për dështimin e sistemit.
Per ironi, ndërkohë që po e shkruaja këtë status, mu desh t’i kërkoja infermieres të vinte t’ia hiqte kanilën Gjergjit.
Më kërkoi të prisja 10-15 minuta, derisa të vinte ndërrimi tjetër, sepse ato “ishin veshur”.
Prita.
Rreth 15–20 minuta më vonë, takova infermieren e ndërrimit tjetër dhe e luta të vinte t’ia hiqte kanilën.
U përgjifj me nervozizëm e plot arrogancë:
“Pse nuk ua kërkove atyre dyjave të ndërrimit të mëparshëm, por më prite mua?”
Qesha.
Dhe ja ku jemi.
Pacienti, mes dy ndërrimeve, si top pingpongu. Secila palë e bindur se problemi duhej të ishte zgjidhur nga pala tjetër. Ndërsa fëmija pret.
Por pikërisht këtu qëndron problemi më i madh.
Ne nuk kemi alternativë.
Dhe kur qytetari nuk ka alternativë, institucioni, me sa duket, nuk ka më nevojë as të turpërohet.
Prandaj, në mbrojtje të Dante Alighierit sepse ai bëri më të mirën që mundi.
Thjesht nuk e kishte vizituar Pediatrinë e QKUK-së.
Ministria e Shëndetësisë
Qendra Klinike Universitare e Kosoves – QKUK
